NLWB Tijdlijn 2010-2025

Raul Balai benaderde Jerry Afriyie (Kno’Ledge Cesare) in cultureel centrum NoLIMIT, na een kritische speech van Jerry over zwarte piet-racisme, om door middel van een collectieve inspanning Nederland te verplichten om zwarte piet af te schaffen. Raul zal in de aanloop naar de viering in 2010 en daarna verschillende kritische stemmen benaderen om deel te nemen aan een meeting in januari 2011.

Op 11 januari 2011 komt een kleine groep kunstenaars, politici, ouders en muzikanten samen in het oude Volkskrantgebouw aan de Wibautstraat in Amsterdam. Ze zijn bij elkaar verzameld door Raul Balai, kunstenaar en eigenaar van communicatiebureau Het IJzeren Gordijn. Balai plant de bijeenkomst bewust ná de decembermaand, zodat alleen echt betrokkenen erbij zijn. Voor de aanwezigen staat één ding vast: ‘Zwarte Piet is een racistische karikatuur en moet in deze vorm uit het Sinterklaasfeest verdwijnen.’ Tijdens deze bevlogen bijeenkomst worden de eerste grote lijnen uitgezet: waarop zijn eerdere pogingen iets tegen Zwarte Piet te doen op stukgelopen en hoe kan deze strijd het beste gevoerd worden? Er wordt onder andere besloten om een t-shirt-actie te houden, een petitie op te stellen en opiniestukken te schrijven. Na de meeting werd de notulen verstuurd naar andere kritische stemmen tegen zwarte piet om zich aan te sluiten bij de groep, waaronder Quinsy Gario.

In de maanden tussen januari en juli gebeurt er veel: de bedoeling is dat de groep een overkoepelende organisatie wordt en dat daaronder verschillende initiatieven vallen. De slogan en het logo van ‘Zwarte Piet is racisme’ worden door Quinsy Gario gecoind voor de t-shirt-actie, de campagne is omgedoopt tot kunstproject, in de hoop dat dat de boodschap wat zal verzachten. Op 1 juli, tijdens Keti Koti in het Oosterpark, is het tijd de campagne officieel te lanceren. Gewapend met t-shirts en on the spot gespraypainte flyers, trekken Jerry Afriyie en Gario het Oosterpark in. De boodschap is duidelijk, de reacties zijn verdeeld. Hoewel er mensen zijn die de campagne steunen of een t-shirt kopen, wordt ook de dooddoener ‘Ga werk zoeken’ al veelvuldig gehoord. De kritiek komt, tot verbazing van de actievoerders, zowel van witte als zwarte Nederlanders. Het is duidelijk dat er nog een lange weg te gaan is.

De nationale intocht van 2011 is het moment om aandacht voor de strijd tegen Zwarte Piet te genereren. Quinsy Gario en Jerry Afriyie vertrekken samen naar Dordrecht met een spandoek en in ‘Zwarte Piet is Racisme’-t-shirts. Ze worden vergezeld door Siri Venning (antropoloog) en Steffi Weber (Journalist), die beiden een onderzoek deden voor hun opleidingen. Nog voor de intocht begint, wordt hun duidelijk gemaakt dat ze hun spandoek niet mogen vertonen, tenzij het een positieve boodschap was over zwarte piet. Tijdens de intocht staan ze in hun t-shirts op een afstandje van de feestvreugde, de reacties die ze van omstanders krijgen zijn tot hun verrassing overwegend positief. Maar veel tijd om in gesprek te gaan is er niet, binnen de kortste keren worden de twee ingesloten door een groep agenten. De agenten vragen hun eerst te vertrekken, maar wanneer ze vragen waarom dat moet, worden ze beiden hardhandig tegen de grond gewerkt, naar het bureau gebracht en ondervraagd. Gario is geslagen en met pepperspray aangevallen, Afriyie is met zijn gezicht tegen de grond gedrukt in een door de politie afgezette steeg, om pottenkijkers te weren. Na de ondervraging worden Gario en Afriyie vrijgelaten en blijkt dat hun arrestatie in de tussentijd veel media-aandacht heeft gegenereerd. Achteraf gezien betekenen de arrestatie en het buitensporige geweld dat de politie heeft gebruikt het begin van de echt publieke aandacht voor de campagne. Vanaf de intocht in Dordrecht heeft vrijwel iedereen een mening over de campagne.

Tijdens de intocht van Sinterklaas in de hoofdstad, een dag later, worden er wederom mensen aangehouden door de politie. Ditmaal omdat zij flyers met de boodschap ‘Zwarte Piet is racisme’ zouden hebben uitgedeeld. Zij worden beboet wegens opruiing en het verstoren van de openbare orde. Onder de gearresteerden zijn onder andere maatschappelijk ondernemer Kunta Rincho en (radio-)presentatrice Miss Kitty. Zij richten in 2013 met anderen actiegroep ‘Zwarte Piet Niet’ op.

In 2011 vond het festival ‘Zwart van Roet’ plaats in Amsterdam, bestaande uit: een expositie, een filmavond, debatten, een leesgroep en een feest. Het evenement had als doel bij te dragen aan een constructieve discussie rondom het Sinterklaasfeest. ‘Zwart van Roet’ plaatst het Sinterklaasfeest en de figuur zwarte piet in een bredere maatschappelijke en historische context, onder andere door middel van een expositie met werk van diverse kunstenaars. De expositie werd gecombineerd met een historisch overzicht van de Sinterklaasviering en geopolitieke en sociale gebeurtenissen. De tentoonstelling was succesvol en droeg bij aan de bewustwording en kennis, onder andere bij veel Amsterdammers, om zwarte piet-racisme beter begrijpen. Zonder twijfel versnelde dit initiatief de afschaffing van Zwarte Piet in Amsterdam, maar bevorderde ook het gesprek en debat over de Nederlandse koloniale geschiedenis.

Momenteel is de tentoonstelling niet te bezichtigen. Wilt u de expositie tentoonstellen? Neem dan contact met ons op!

Stichting Nederland Wordt Beter (NLWB) organiseerde in 2012 de eerste Dag van Empathie, in samenwerking met de Mozes en Aäronkerk en stichting Soul Rebel Movement. Doel was om mensen samen te brengen, te leren over elkaars verleden én heden om zo meer wederzijds respect en begrip op te wekken. Concrete aanleiding was destijds de constatering van groot wederzijds onbegrip, enerzijds wanneer witte Nederlanders de gevolgen van het koloniale verleden bagatelliseren en negeren, anderzijds wanneer niet witte Nederlanders (mede hierdoor) moeite hebben om aandacht of respect voor de Nationale Herdenking op 4 mei op te brengen. De reacties waren soms heftig en dreven ons steeds verder uit elkaar.

NLWB stelde de zich de vraag wat deze toenemende afstand tussen mensen zou kunnen slechten. Als antwoord op die vraag hebben we 3 mei tot Dag van Empathie uitgeroepen: vanuit de overtuiging dat een oplossing ligt in het elkaar beter leren kennen, het horen van elkaars verhalen, en jezelf herkennen in verhalen van de ander, met wie je niks gemeen dacht te hebben. De ander, die wellicht een andere culturele achtergrond of etniciteit heeft, een andere religie, een andere genderidentiteit of seksuele voorkeur, maar ook simpelweg een andere baan, leeftijd of woonplaats. Wanneer je je kunt verplaatsen in de ander, ontstaat empathie, inlevingsvermogen, voor de levens, de moeilijkheden, de vreugde en het verdriet van anderen. Doel van de Dag van Empathie is dan ook: elkaar beter leren kennen om je in elkaar te verplaatsen.

De focus van de Dag van Empathie is in de loop der jaren meegegroeid met de samenleving. Naast de terugkerende thema’s die de basis vormden voor het beginnen van de Dag van Empathie – de Tweede Wereldoorlog en het Nederlandse koloniale verleden -, worden er tijdens de Dag van Empathie ook verhalen gedeeld die andere maatschappelijke thema’s belichten. Door elkaar inzicht in onze levens te geven en te laten zien hoeveel we als mensen eigenlijk op elkaar lijken, hopen we verder te bouwen aan een positieve basis voor een gezamenlijke toekomst.Tijdens eerdere edities waren er onder meer optredens van Jörgen Raymann, Ido Abrams, Gerson Main, Diana Matroos, Mounir Samuel, Robert Vuijsje, Jetty Mathurin, Jennie Lena, Akwasi, Andrée van Es, Cigdem Yuksel, Meester Bart, MC Fit, Ernestine Comvalius, Jerry Afriyie, Sabrina Starke, Janne Schra en Tofik Dibi. Omdat wij een podium willen bieden aan zoveel mogelijk ervaringen en verhalen, leveren alle sprekers en artiesten slechts één keer een bijdrage.

In het voorjaar van 2012 stuurt de actiegroep een brief aan Eberhard van der Laan, burgemeester van Amsterdam. De burgemeester gaat graag met hen om de tafel, en er wordt een gesprek belegd met van der Laan, Gario, Afriyie en Balai, maar ook econoom Miguel Heilbron, vanaf het begin betrokken bij de beweging, en het Amsterdamse Intochtcommité, vertegenwoordigd door onder meer predikant Henk Leegte en acteur en kunstenaar Jeroen Krabbé. Ondanks de bereidheid tot gesprek blijkt vooral het Intochtcommité niet open te staan om te reflecteren op de aanwezigheid van Zwarte Pieten bij de intocht. Er wordt gepoogd aan hen uit te leggen wat er zo pijnlijk is aan Zwarte Piet, welke karikaturale uiterlijkheden verwijzen naar een stereotype en achterhaald beeld, maar ze houden vol dat ze het ‘niet racistisch bedoelen’, en dat het daarom ook niet racistisch kan zijn. Het weinig vruchtbare eerste gesprek heeft wat deuren geopend, maar weinig zoden aan de dijk gezet. Er wordt niet geprotesteerd tijdens de landelijke intocht van 2012, omdat de media aandacht gevestigd was op sensatie in plaats van op de boodschap. De offline en online-gesprekken voor meer bewustwording werden voortgezet en hieraan werd invulling gegeven door van een actiegroep door te groeien naar een professionele organisatie onder de naam Nederland Wordt Beter.

Quinsy Gario verlaat de actiegroep na een ruzie met de kernleden. Hij zal daarna geen onderdeel meer uitmaken van de ‘Zwarte Piet is Racisme-campagne’. Raul Balai en Jerry Afriyie houden een vergadering met de nieuw aangesloten leden om de toekomst van de campagne te herevalueren. De organisatie Nederland Wordt Beter wordt in het leven geroepen. De ‘Zwarte Piet is Racisme-campagne’ en het nieuwe initiatief ‘3 mei: Dag van Empathie’ worden daaronder gebracht. De campagne wordt breder uiteengezet en er worden nieuwe activiteiten en acties in het leven geroepen. Er wordt een visie vastgesteld van een 15 jaar durende interventie, beginnend met het moment dat Raul Balai Jerry Afriyie benaderde om samen met anderen voor eens en altijd zwarte Piet af te schaffen en zwarte Piet-racisme te bestrijden.

Op 7 oktober 2013, in aanloop naar de landelijk en lokale Sinterklaasintochten, verschijnt Gario, die de strijd inmiddels solo voert en zich heeft teruggetrokken uit de beweging, aan tafel bij Pauw en Witteman. Hij zit daar tegenover onder meer Henk Westbroek, die dan burgemeester van Utrecht wil worden. Gario vertelt over de strijd tegen Zwarte Piet – het is de eerste keer dat er op landelijke tv zoveel aandacht aan de kwestie wordt besteed. Hij betoogt dat er bij de aankomende intochten geen Zwarte Pieten aanwezig zouden moeten zijn, vanwege hun racistische karakter. Hij wordt aan tafel aangevallen door Henk Westbroek: ‘het is onschuldige folkore en heeft zeker niks met racisme te maken’. Westbroeks reactie blijkt een klein voorproefje van de vele racistische reacties die op social media zullen volgen. Gario wordt daarin voor van alles uitgemaakt, en veelvuldig ‘naar zijn eigen land’ teruggewenst. Het landelijke debat barst nu écht los en toont veel tot dan toe onderhuids racisme.

In 2012 tipt Peggy Burke (ex-raadslid gemeente Amsterdam) via Quinsy de actiegroep dat er een mogelijkheid is om bezwaar aan te tekenen tegen de aanwezigheid van Zwarte Piet tijdens de Amsterdamse intocht. In de zomer van 2013 dient Quinsy Gario samen met 20 anderen, waaronder Roelof Jan Minneboo namens Nederland Wordt Beter, een bezwaarschrift in bij de gemeente Amsterdam om ervoor te zorgen dat de vergunning voor de Sinterklaasintocht wordt ingetrokken vanwege het openlijk discriminerende karakter van de festiviteit. Op 17 oktober vindt de openbare gemeentelijke hoorzitting plaats. Naast de 21 bezwaarmakers verschijnen vele sympathisanten voor de hoorzitting in het Stadhuis. Voor hen wordt snel een zaaltje met live videoverbinding klaargemaakt.De bezwaarschriftencommissie brengt begin november een niet bindend advies uit aan de burgemeester: het verklaart de bezwaren ongegrond. De burgemeester neemt het advies over en de intocht gaat door. In 2014 wordt door de rechtbank in een bodemprocedure bepaald dat niet zorgvuldig is omgegaan met de bezwaren van de tegenstanders van Zwarte Piet en dat de beslissing moet worden herzien. Op 12 november 2014 luidt een uitspraak van de Raad van State als volgt: “De burgemeester van Amsterdam heeft de vergunningaanvraag voor de Sinterklaasintocht voor 2013 terecht alleen getoetst aan de eisen van openbare orde en veiligheid. Hij is niet bevoegd de vraag te beantwoorden of van de figuur van ‘Zwarte Piet’ een discriminerend effect uitgaat en daardoor een schending oplevert van het grondrecht op respect voor het privéleven en het discriminatieverbod.”

Steeds meer mensen en groepen eisen hun plek op binnen de beweging om tegen zwarte piet-racisme te bestrijden. Rond de intocht van 2013 vindt de eerste grote demonstratie tegen Zwarte Piet plaats, georganiseerd door de groep ‘Zwarte Piet Niet’. De demonstratie is georganiseerd met het volgende motto: ‘Het is tijd een gezicht én geluid te geven aan allen die staan voor een beschaafd Nederland waarin de Zwarte Piet figuur niet thuishoort!’ Rond de duizend mensen verzamelen zich op het Amsterdamse Beursplein, tijdens de nationale intocht die dit jaar in Groningen plaatsvindt. Er zijn speeches, er is muziek en de sfeer is strijdbaarheid. Er is veel media-aandacht voor de demonstratie, die niet alleen zwarte, maar ook andere diverse Nederlanders op de been heeft gebracht.

Hoewel het intochtcomité en de burgemeester inmiddels meer dan bekend zijn met de bezwaren tegen Zwarte Piet, worden er slechts minieme veranderingen doorgevoerd: de Zwarte Pieten bij de Amsterdamse intocht zullen geen oorbellen dragen en verschillende kleuren lippenstift. Er wordt besloten tot een stil protest op de Dam tijdens de intocht. Tegenstanders van zwarte piet geven gehoor aan Stichting Nederland Wordt Beter om zich te verzamelen op de Dam met ‘Zwarte Piet is Racisme’-t-shirts en gaan demonstratief met hun rug naar de intocht staan, wanneer Sinterklaas en de traditionele blackface-Pieten langskomen. Een deel van de demonstranten plakt hun monden af met tape, om duidelijk te maken dat hun bezwaren niet gehoord worden.

Door een opeenstapeling van maatschappelijke signalen en onderzoeken die lieten zien dat etnisch profileren en discriminatie door de politie een structureel, wezenlijk probleem vormden in Nederland werd in 2013 door IZI Solutions het initiatief ‘Controle Alt Delete’ opgericht. Controle Alt Delete (CAD) reflecteert op een kritische, constructieve en creatieve manier op maatschappelijke ontwikkelingen en ontwikkelingen binnen wetshandhavende organisaties. Door het organiseren van bijeenkomsten, het (co)produceren van kritische films, het verzorgen van lezingen, trainingen en het schrijven van blogs, biedt CAD constructieve oplossingen ten behoeve van beleidsverandering en staan zij slachtoffers en nabestaanden bij waar mogelijk.

Door het werk van CAD erkent de politie dat etnisch profileren meer dan incidenteel voorkomt en hebben zij beleid ingevoerd waarin staat dat oververtegenwoordiging in criminaliteitscijfers geen reden mag zijn voor een controle. Ook wordt sinds 2020 politiegeweld en sterfgevallen onder verantwoordelijkheid van de politie structureel gemonitord, net als vervolgingen van agenten voor geweldsincidenten.

Wegens de groeiende beweging en de bijkomende verantwoordelijkheden gaat de actiegroep Nederland Wordt Beter verder als een stichting. Ook als stichting blijven alle betrokkenen vrijwilliger en zet de stichting zich verder in zonder medewerkers.

Op 5 december 2013 werd door het Nederlands Centrum voor Volkscultuur een Facebook-petitie in ontvangst genomen waarin 2,1 miljoen mensen lieten weten dat er niets aan Zwarte Piet mag veranderen.

De Zwarte Piet is Racisme campagne kreeg in 2013 steeds meer aandacht en ook bijval vanuit de VN-onderzoeker en onafhankelijk deskundige Verene Shepherd. Vanuit een VN-werkgroep was zij gestart met een onderzoek naar zwarte piet, met de conclusie: 'De werkgroep begrijpt niet waarom Nederlanders niet inzien dat dit een terugkeer naar de slavernij is en dat in de 21ste eeuw dit feest moet stoppen'. Dit was de reden voor twee reclamemakers om de Facebookpagina 'Pietitie' te starten waarin ze opriepen hun actie te steunen en dat er niets aan Zwarte Piet mag veranderen. In een dag hadden ze al een miljoen 'likes'.

In januari 2014 benadert Jerry Afriyie vanuit Nederland Wordt Beter, Kunta Rincho (Zwarte Piet Niet) en Mitchell Esajas (Zwarte Piet Niet en later Stop Blackface) om de handen ineen te slaan tijdens de jaarlijkse protesten. In de maanden daarna wordt er verdere invulling gegeven aan de samenwerking en wordt de naam Kick Out Zwarte Piet aangenomen voor de coalitie. Jerry en stichting Nederland Wordt Beter gaven gehoor aan de roep uit de samenleving om de krachten te bundelen en om eenheid uit te stralen tijdens de jaarlijkse protesten van Nederland Wordt Beter.

Stop Blackface is een actiegroep en campagne die in 2014 is opgericht door leden van studentencollectief New Urban Collective (NUC), Mitchell Esajas en Jessica de Abreu. Zij hebben de campagne opgericht nadat er een fel maatschappelijk debat in Nederland ontstond over zwarte piet en racisme na de arrestatie van Jerry Afriyie en Quinsy Gario in 2011. Het viel hen op dat in het debat vaak werd ontkend dat zwarte piet onderdeel was van het internationale en historische fenomeen blackface. Met de campagne wilden ze meer kennis en bewustzijn creëren over de verbinding tussen zwarte piet en blackface. Stop Blackface werd ook opgezet omdat het in deze periode veel risico met zich meebracht om je uit te spreken over zwarte piet. Mensen en organisaties die zich uitspraken, konden te maken krijgen met geweld, bedreigingen, censuur etc. NUC organiseerde ook veel andere projecten voor studenten op het gebied van educatie en de arbeidsmarkt, onder meer een mentorproject voor kinderen uit Amsterdam-Zuidoost. Stop Blackface werd opgezet als het activistische uithangbord van de NUC.

Stop Blackface ontwikkelde een website en Facebookpagina waar educatieve posts werden gemaakt. Ze organiseerden evenementen zoals de de serie ‘Moving Traditions’ op de Universiteit van Amsterdam en de campagne ‘Zwarte Piet Hoort Thuis In Het Museum’. In 2014 besloten drie campagnes en actiegroepen: Zwarte Piet Is Racisme, Stop Blackface en Zwarte Piet Niet om de handen ineen te slaan en een effectieve campagne te voeren. Samen vormden ze de actiegroep Kick Out Zwarte Piet.

In Den Haag worden de voorlopige resultaten gepresenteerd van de werkgroep voor mensen van Afrikaanse afkomst, die voor de Verenigde Naties in Nederland onderzoek deed naar discriminatie van mensen van Afrikaanse opkomst. De werkgroep bestaat uit vijf mensen en staat onder leiding van Mireille Fanon-Mendes-France. Eén van de vijf onderzoekers is Verene Shepherd, die een jaar eerder al uitsprak dat Zwarte Piet volgens haar een racistisch fenomeen is.De werkgroep is verbaasd dat men in Nederland niet inziet dat Zwarte Piet wel degelijk een problematische verschijning is: “We zijn ons ervan bewust dat Zwarte Piet deel uitmaakt van een lange culturele traditie, maar we zijn van mening dat er aandacht moet komen voor dit fenomeen in het onderwijs.” De werkgroep constateert verder met verbazing hoe weinig kennis er in Nederland is van het eigen slavernijverleden.De bevindingen van de werkgroep worden later in 2014 naar het kabinet gestuurd. Premier Mark Rutte reageert door te zeggen dat een aanpassing van Zwarte Piet in handen van de samenleving ligt en niet bij de politiek.

Met de FB? pagina PietMakeOver probeert theater- en programmamaker Anousha Nzume en anderen ‘een positief geluid’ in het Zwarte Pietendebat te laten horen. Op de pagina wordt opgeroepen te laten zien wat voor alternatieven voor Zwarte Piet allemaal mogelijk zijn. “Het gaat om kleine, vrolijke, gezellige aanpassingen die het Sinterklaasfeest niet wezenlijk zullen veranderen”, aldus Nzume. Op de pagina plaatsen vele BN’ers, zoals onder andere Rosanna Kluivert, Tanja Jess, Jörgen Raymann en Peter R. de Vries filmpjes met de oproep. Vele alternatieve komen voorbij op de pagina: roetpieten, gekleurde pieten en regenboogpieten.

PVV-leider Geert Wilders heeft intussen geprobeerd een Zwarte Pieten-wet te lanceren, die zou moeten garanderen dat Zwarte Pieten ook echt egaal bruin of zwart zijn en dat Sinterklaasliedjes onveranderd blijven. In de Tweede kamer is nauwelijks animo voor zijn plan.

Op 1 november 2014 wordt in Utrecht een grote demonstratie georganiseerd onder de titel ‘5 december voor iedereen’. De demonstratie wordt georganiseerd door Utrecht in Actie, een organisatie van mensen uit regio Utrecht, in samenwerking met Stichting Nederland Wordt Beter, die streven naar een Sinterklaasfeest voor iedereen. Het is de eerste grote demonstratie tegen Zwarte Piet buiten Amsterdam.

De arrestaties van Jerry Afriyie en Quinsy Gario tijdens de nationale intocht in Dordrecht, krijgen in 2014, drie jaar na dato, eindelijk een staartje. Dan bepaalt namelijk de Nationale Ombudsman dat de arrestatie van Gario en Afriyie onrechtmatig was: zij deden niks verkeerd, hadden niet gearresteerd mogen worden, en al helemaal niet geboeid mogen worden afgevoerd. De Nationale Ombudsman doet de uitspraak naar aanleiding van een klacht van advocaat Tomasz Kodrzycki. De politie heeft strijdig met de grondrechten gehandeld, door de vrijheid van meningsuiting niet te beschermen. Daarnaast waren de arrestaties disproportioneel gewelddadig en heeft de politie onprofessioneel gehandeld door hun eigen mening over zwarte Piet tijdens de verhoren te ventileren. Vragen als ‘Van welke afkomst ben jij zelf dat je daar aandacht voor wil vragen?’ hadden niet gesteld mogen worden.

In november 2014 brengt het College voor de Rechten van de Mens zijn oordeel naar buiten over een klacht ten aanzien van de verschijning van Zwarte Piet op school. Een vrouw heeft daarover in Utrecht geklaagd en wil niet dat haar twee kinderen op school worden blootgesteld aan een racistische karikatuur. Een school heeft de plicht om haar leerlingen een discriminatievrije leeromgeving te bieden, en volgens haar wordt door de aanwezigheid van Zwarte Pieten aan die plicht niet voldaan. Het College oordeelt dat de school geen onderscheid maakt op grond van ras, maar wél dat de figuur zwarte Piet discriminerend is. De volgende vraag is dus hoe een school dan de Sinterklaasviering vorm moet geven. Volgens het College moet het schoolbestuur aan de slag om ervoor te zorgen dat de volgende viering, die van 2015, vrij van discriminatie is.

Tijdens de nationale intocht van 2014 in Gouda wordt een groot protest georganiseerd. Wederom zijn er vrijwel uitsluitend blackface Pieten aanwezig bij de intocht, met uitzondering van een klein aantal schoorsteen, tulband/orientaalse, ’kaas-’ en ‘stroopwafel-Pieten’. Actiegroep Kick Out Zwarte Piet (een gezamenlijk initiatief van de campagne Zwarte Piet is Racisme, Zwarte Piet Niet en StopBlackFace.com) roept mensen op naar Gouda te komen om te demonstreren. Voorafgaand aan de intocht zijn goede gesprekken gevoerd met de burgemeester van Gouda, die heeft toegezegd dat er gedemonstreerd mag worden. Kort voor de intocht verplaatst hij de locatie voor het protest echter naar buiten het centrum, waarop de groep besluit in het centrum, bij de intocht, gebruik te maken van hun vrijheid van meningsuiting. “Nu de ogen van de wereld op Nederland gericht zijn, is het tijd om massaal te tonen dat er ook een ander geluid is”, aldus de beweging.

Tijdens de intocht wordt de sfeer grimmig en maar liefst 90 mensen worden gearresteerd, voor het merendeel tegenstanders van Zwarte Piet. Beelden van de arrestaties gaan snel de wereld over. Alle demonstranten worden op korte termijn weer vrijgelaten.

Bijna een jaar later, op 17 augustus 2015, wordt het door de politie opgestelde proces verbaal naar buiten gebracht: “Wij zagen […] meerdere mensen met een negroïde uiterlijk zich tussen het genoemde podium en de opstelling van de pers begonnen te verzamelen. Sommige van hun (sic) hadden grote rugzakken en andere (sic) droegen t-shirts met teksten tegen racisme. Dit beeld gaf ons een onrustig gevoel van veiligheid voor de aanwezige gezinnen.”

Jerry Afriyie wordt voor de tweede keer zwaar mishandeld door de politie (inclusief door de toepassing van de controversiële nekklem) en gearresteerd. De politie probeert een voorbeeld te maken van Jerry, die als beveiliger werkte, en trekt zijn beveiligingspas in. Hierdoor raakt Jerry zijn baan kwijt en moest hij, in plaats van zijn belagers, voor de rechter verschijnen. Er wordt door veel mensen, waaronder tegenstanders van de beweging, verontwaardigd gereageerd op de grove schendingen van de mensenrechten van Jerry.

Nu bij de politiek is doorgedrongen dat ze er niet omheen kan zich te mengen in de discussie over Zwarte Piet, wordt een rondetafelgesprek georganiseerd onder leiding van minister Lodewijk Asscher. Deelnemende partijen zijn onder meer: Stichting Nederland Wordt Beter, het Sint Nicolaas Genootschap, Intochtcomité Amsterdam, het Pietengilde, Milo Schoenmaker (Burgemeester van Gouda), Stichting Overlegorgaan Caribische Nederlanders, het Surinaams Inspraakorgaan en RTL4. Hoewel het beleggen van de bijeenkomst goede wil toont, loopt het gesprek simpelweg uit op een uiting van al bekende standpunten. Stappen richting verandering worden niet gezet. Er komt na afloop van de reeks gesprekken een gezamenlijk statement waarin de partijen afstand nemen van iedere vorm van bedreiging, geweld, polarisatie en agressie. “We stellen het belang van het kind centraal. We streven er naar het een feest voor alle kinderen te laten zijn”, aldus de partijen. De gesprekken legitimeerden Nederland Wordt Beter en de beweging verder als serieuze partijen, maar het werd ook duidelijk dat we nog een lange weg te gaan hadden.

In juni 2015 opende het “New Urban Café”, een initiatief van New Urban Collective, zijn deuren, een inspirerende plek waar mensen samen konden komen om meer te leren over de cultuur, geschiedenis en literatuur van en over de Surinaamse en Afrikaanse diaspora. Bijna 2000 boeken, verzameld door de inmiddels overleden socioloog Waldo Heilbron, werden hier beschikbaar gesteld door zijn zonen Miguel Heilbron en Thiëmo Heilbron.

Het was Heilbrons missie om nieuwe perspectieven te ontwikkelen binnen de historiografie en sociale wetenschappen door bij te dragen aan alternatieve methodologieën en kritische invalshoeken. De samenwerking tussen New Urban Collective (Jessica de Abreu en Mitchell Esajas) en de Heilbron broeders staat aan de basis van wat we vandaag kennen als The Black Archives (TBA).

In 2016 verhuisde The Black Archief naar Vereniging Ons Suriname, waardoor verschillende collecties werden toegevoegd, zoals de Huiswouds-collectie, de Willemsen-collectie en de boekencollecties en archieven van Vereniging Ons Suriname. De collectie bestaat inmiddels uit meer dan tienduizend boeken en archiefmaterialen vanuit Zwarte en andere perspectieven, die in andere bibliotheken en archieven (bijna) niet beschikbaar zijn. Daarnaast organiseert The Black Archives inhoudelijke en educatieve programmering en tentoonstellingen en is de organisatie betrokken bij vele samenwerkingen in het culturele en maatschappelijke veld. TBA trekt nationale en internationale bezoekers en heeft vrijwilligers en medewerkers.

Tijdens Keti Koti van 2015, bestaat de mogelijkheid om aangifte te doen tegen NTR (Sinterklaasjournaal), het Nationale Intochtcomité, verschillende winkels (o.m. V&D en de Bijenkorf) en het Sint- en Pietengilde. De actie wordt georganiseerd door Stichting Nederland Wordt Beter in samenwerking met Zwarte Piet Niet en Stop Blackface.

Tijdens de actie wordt duidelijk dat er sinds de lancering van de campagne in 2011 veel veranderd is: vrijwel alle aanwezigen staan achter de actie en er worden meer dan 800 klachten verzameld om de aangifte, die Jerry Afriyie op persoonlijke titel doet, te versterken. Op het Museumplein is zelfs een mobiele politiepost geplaatst om de aangiftes te verzamelen.

In juni 2016 wordt bekend dat de aangifte door het OM geseponeerd wordt.

In de zomer van 2015 moet Jerry Afriyie voor de rechtbank in Den Haag verschijnen in verband met de aangifte die na de intocht van 2014 tegen hem werd gedaan. Als enige van de 90 arrestanten werd Afriyie aangeklaagd, wegens wederspannigheid bij de aanhouding en mishandeling van een agent. Op de destijds gemaakte beelden is te zien dat er meerdere agenten bovenop hem zitten terwijl hij op de grond ligt en dat bij hem de omstreden nekklem wordt toegepast. Kort na de aangifte is bovendien Afriyie’s vergunning voor zijn werk als beveiliger afgenomen, waardoor hij niet meer kan werken. Dit is gebeurd nog voordat bekend was of hij veroordeeld of zelf maar vervolgd zou worden.

Daags voor de zitting besluit de Rechtbank de inhoudelijke zitting uit te stellen naar een later moment om alle getuigen de gelegenheid te geven hun verhaal te doen. In plaats van een inhoudelijke zitting vindt op 26 augustus een regiezitting plaats.

Inmiddels is de zaak, die tot juni 2016 uitgesteld was, door de rechtbank nogmaals uitgesteld, omdat de zaak complexer blijkt dan gedacht. De rechtbank in Den Haag spreekt Afriyie uiteindelijk vrij. De rechter oordeelt dat er geen direct gevaar was en de politie Afriyie te hardhandig arresteerde. Zowel het OM als Afriyie gaan in beroep tegen de uitspraak. Justitie eist een geldboete van 1.000 euro. Het hof veroordeelt Jerry tot een voorwaardelijke boete van 500 euro omdat hij zich verzette tegen zijn arrestatie tijdens de intocht van Sinterklaas in Gouda 2014. Ook moet hij 500 euro schadevergoeding betalen aan een van de agenten die hem arresteerde.

Stichting Nederland Wordt Beter presenteerde op 27 oktober 2015 haar lespakket over zwarte Piet en de sinterklaasviering op de Vrije Universiteit. De lessen bestaan uit vier slide-shows die leerlingen van de bovenbouw in het primair onderwijs actief betrekken bij de geschiedenis van het sinterklaasfeest en de oorsprong van de figuur Zwarte Piet.

Er wordt aandacht besteed aan de rijke geschiedenis van de sinterklaasviering, de herkomst van zwarte Piet en de pijnpunten. Het lesmateriaal werd ontwikkeld door Roelof Jan Minneboo, historicus en educator. Hij schreef onder meer de NTR Schooltelevisie serie Vroeger Was Het Anders en ontwikkelt lesmateriaal voor verschillende Nederlandse musea. Dit deed hij samen met Jerry Afriyie, die het proces van het ontwikkelen van het lespakket overzag.

In 2013 werd stichting Nederland Wordt Beter benaderd door bezorgde ouders van Openbare Montessorischool Oog in Al, om een gastles te verzorgen op hun school. Omdat er nog geen concreet educatiemateriaal was heeft NLWB besloten om dit te ontwikkelen voor scholen. Het lesmateriaal werd vanaf 2013 uitgeprobeerd tot aan de lancering in 2015. Het materiaal is alleen in digitale vorm beschikbaar en bestaat uit vier onderdelen die elk ongeveer 20 minuten duren.

Het effect van het lespakket was meteen duidelijk. Scholen gingen na een presentatie meestal over tot verandering. De samenwerking met de VU werd mede mogelijk gemaakt door New Urban Collective.

In november gaat de dagelijkse kinderserie ‘Op weg naar pakjesavond – Sint vermist!’ op Nickelodeon van start. In augustus is al bekend gemaakt dat de serie geen geschminkte Pieten zal bevatten en dat de cast van de serie cultureel divers zal zijn. Aan de pakken en het gedrag van Piet is niets veranderd: “Het enige verschil is dat hij zijn eigen huidskleur laat zien”, aldus het hoofd marketing van Nickelodeon. De reacties op de nieuwe Pieten zijn wederom verdeeld: waar het anti-Zwarte Piet front de ontwikkeling toejuicht, pleiten fanatieke pro-Pieten voor een boycot van de zender.

In november 2015 wordt het Zwarte Pieten-debat tijdelijk ook een Sinterklaas-debat. Acteur Patrick Mathurin vindt het tijd voor een nieuwe Sinterklaas en presenteert zichzelf als alternatief: de nieuwe Sinterklaas. Als Sinterklaas deelt hij rozen uit als teken van vriendschap en liefde. Zo levert hij een positieve bijdrage aan het debat en wil hij álle kinderen duidelijk maken dat ze alles kunnen worden wat ze maar willen, zelfs Sinterklaas.

Bij de landelijke intocht van 2015 in Meppel zijn er wederom vrijwel alleen blackface Pieten te zien. Een miniem aantal Pieten is met uitsluitend schoorsteenvegen uitgedost. De beweging Kick Out Zwarte Piet organiseert in 2015 zogenaamde freedom rides naar Meppel – een verwijzing naar de Freedom Rides van 1961, waarmee in de Verenigde Staten werd geprotesteerd tegen rassenscheiding in het busvervoer. Bussen vol demonstranten komen, vooral vanuit de Randstad, naar het oosten des lands – meer dan 200 mensen protesteren tijdens de intocht tegen de aanwezigheid van Zwarte Pieten bij de intocht. Uit respect voor de slachtoffers van de aanslagen die kort tevoren in Parijs plaatsvonden, wordt het protest sober gehouden.

Ditmaal was er wederom goed overleg geweest met de burgemeester. Voor de demonstranten was een centrale plek gereserveerd dichtbij de plek waar Sinterklaas aankwam. De demonstratie en aanpak in Meppel, laat zien hoe gemeenten het liefste met onze klachten omgaan. Je krijgt een plek, een politie escorte, er wordt met je gelachen en er worden zelfs toezeggingen gedaan, maar inhoudelijk worden er geen meters gemaakt.

Na de intocht is Meppel teruggekomen op haar toezeggingen om zwarte piet af te schaffen binnen enkele jaren. Deze ervaringen zullen wij meenemen in de jaren daarop.De comments van een selfie die Mitchell Esajas van een van de bussen met demonstranten plaatse op het internet, werden massaal bestormd door rechtse groeperingen en pro-zwarte piet mensen, ruim 20.000 racistische scheldwoorden, levensbedreigingen naar de actievoerders, met name gericht aan Mitchell en de personen op de foto. Er werd contact opgenomen met Caribbean Netwerk Politie en er werden aangiftes voorbereid door Mitchell Esajas (persoonlijk) en Jerry Afriyie (namens KOZP/Nederland Wordt Beter). Het uitzoeken en filteren van de comments nam twee maanden in beslag, er werd doorgewerkt tijdens kerst en oud en nieuw 2015/2016.

In november 2015 protesteerde de in Weesp geboren Joyce Wildschut alleen in haar geboorteplaats. Joyce woont in Amsterdam, maar vond dat de protesten tot dusver in veel kleinere plaatsen, net als haar geboorteplaats, geen aandacht kregen, waardoor de verandering te traag ging of nauwelijks speelde. Onbevreesd was ze niet maar ze vond dat in dat jaar, op dat moment, iemand op moest staan voor alle kinderen en volwassenen die door de traditie gediscrimineerd worden. Haar protest verliep gewelddadig en de politie moest ingrijpen om haar te beschermen tegen aanvallers. Tegen de De Gooi- en Eemlander vertelde ze een jaar later: “Mensen die ik ken belaagden mij gewoon met gebalde vuist, gelukkig kon er net iemand tussen komen.’’ Verder kreeg de studente politicologie de meest harde scheldwoorden naar haar hoofd. ,,Mensen die aap roepen en zeggen dat ik naar mijn eigen land moet gaan. Ook gooiden de Pieten bewust pepernoten hard naar ons hoofd.’’ De politie greep toen zelfs in, het filmpje ging viraal op het web.”

Na het protest deelde Joyce een foto van het protest en het volgende relaas op Facebook:

“Daar waar mijn broeders en zusters in de strijd tegen zwarte piet naar de intocht in Meppel gingen, besloot ik naar Weesp te gaan, het stadje waar ik deels ben opgegroeid! Ik liep met mijn bord in mijn hand en de tekst “zwarte piet is racisme” op mijn shirt! Ik besloot naar Weesp te gaan omdat de lokale politiek en de lokale “stichting sinterklaas intocht weesp” in de illusie leven dat de landelijke pieten discussie niet voor weesp zou gelden!

Juist omdat zoveel mensen mij in weesp kennen hoopte ik op een vreedzaam protest zonder gekkigheid! Dit liep jammer genoeg anders! Ik ben door minstens 30 mensen uitgemaakt mafkees, domme hoer en slet! Ik heb mensen horen zeggen “rot op naar je eigen land” ,”je bent zelf een racist” etc ! Daartegenover stonden gelukkig 10 mensen die met me kwamen praten en het dialoog aangingen, en nog eens 10 mensen die zeiden dat wat ik deed een goede zaak was! Waar het mis ging was het moment waarop een meneer mij begon uit te schelden en besloot mijn bord van me af te pakken! Sommige mensen besloten hem daarin bij te staan! Jeffrey Teppema en zijn vriendin Colette van der Bogt en zusje Jillian Teppema! Jeffrey Teppema gaf mijn zusje zelfs een flinke duw, en zijn Collete wou mij slaan! Ze haalde naar mij uit.. Er ontstond toen een discussie waarin in aangaf dat ik vind dat je mij en mijn spullen(mijn bord) niet hoeft aan te raken! En het enige wat ik terug hoorde was “rot op, het is een kinderfeest” ! Maar dat is dus echt een domme opmerking, het punt is juist dat dit feest geen feest is voor ALLE nederlandse kinderen! Dat is ook het punt dat ik wilde maken met de tekst op mijn bord!

Een agent die overduidelijk last heeft van het “racial profiling” syndroom, besloot dat dat was over was van mijn bord een improvisatie van e blaadje met de tekst “zwarte piet is racisme” en het latje wat erbij hoorde, van mij af te pakken. Kun je het je voorstellen: de uitvoerende macht die letterlijk mijn vrijheid van meningsuiting, daar waar geen demonstratie verbod geldt, uit mijn handen rukt?!?!

Uiteindelijk mijn originele bord weer gevonden! Nog een kwartier lang met het bord in mijn hand langs de sinterklaasstoet gestaan, kreeg allemaal pepernoten en zaken extra hard naar me toe gesmeten! En toen de stoet voorbij was vond een nog onbekend persoon het nodig weer mijn bord van me af te pakken en keihard ermee weg te rennen! Toen maar jas uitgedaan zodat de tekst op mijn shirt “zwarte piet is racisme” beter te zien wasm Grap is dat jeffrey mij kent, en een heleboel anderen die er vandaag stonden ook, en er alsnog een gebrek aan begrip is! Zo vredelievend als wij er stonden, zo agressief waren de reacties, en dat op een KINDERfeestje?! JAMMER ECHT JAMMER! Alles staat op film en ik zal uiteraard aangifte doen tegen al deze mensen(inclusief de agent) ! Tot die tijd, lets talk!! #weesp #zwartepietisracisme #intocht #sinterklaas #weespernieuws”

Op zaterdag 13 februari 2016 vond er in Grou een demonstratie plaats tegen de racistische karikatuur zwarte Piet. In het Friese dorp komt Sinterklaas niet in december langs, maar zijn collega Sint Piter in februari. Hij neemt één zwarte knecht mee, die ook zwarte Piet heet en volgens traditioneel racistisch gebruik helemaal zwart is. Het mag in Grou dan een “schattig feestje” zijn, zoals sommigen betogen, zwarte Piet blijft racisme. En racisme is niet “schattig”, maar gewelddadig. Daarom trok een groep van zo’n dertig anti-racistische activisten naar Friesland om ook daar een protestgeluid te laten horen.

De demonstranten werd hun vrijheid van meningsuiting en vrijheid van demonstreren ontnomen. Niet alleen door Grousters die verhaal kwamen halen, maar ook door een groot aantal aanwezige politie en beveiligers. Er was een overmacht aan politie en beveiliging opgetrommeld, veel talrijker dan de demonstranten, en die hielden de demonstranten, soms met geweld, ver weg van het plein waar de witte baas en zijn zwart geschminkte knecht zich bevonden. Bij de ingang van het dorp hing al een bord met de tekst “Oprottedammers” (verwijzend naar de stad waar een deel van de demonstranten vandaan kwam). Bij het binnenrijden werden de gebruikelijke middelvingers getoond.

Omstanders probeerden borden uit de handen van demonstranten te trekken, en daarbij werden ze vaak nogal handtastelijk. Pas indien daarop gereageerd werd door een demonstrant, kwam de politie of de beveiliging erbij, vaak om juist de activist te berispen. Er werd veel geduwd en getrokken, en daarnaast vonden er de nodige racistische en seksistische scheldpartijen plaats (die meestal hand in hand blijken te gaan). Zoals gebruikelijk, kregen dus vooral vrouwen en zwarte mensen het te verduren. Ze kregen onder andere “Ga terug naar je eigen land”, “De zweep erover”, “Hoer”, en twee versies van het “n-woord” naar hun hoofd geslingerd. De omstanders waren vaak opvallend jong en herkauwden moeiteloos het racistische gebral dat ze in de huidige samenleving met de paplepel ingegoten krijgen. Lees de hele relaas via de website van Doorbraak.eu.

RIP (Return if Possible)

Albert August Balsemhof (Aruba 20-9-1964 – Friesland 13-02-2016)

Onze broeder, vader van twee kinderen, echtgenoot en strijder Albert August Balsemhof, ook bekend als “Bally” en “Kodjo Kwaku”, heeft de terugreis niet gehaald. Na de demonstratie die zaterdag 13 februari 2016 in Grou heeft plaatsgevonden werd hij op de terugweg naar de Randstad getroffen door een fatale hartaanval. Wij zijn ervan overtuigd dat de intensiteit van het protest dat het uiterste van de demonstranten eiste door het onversneden racisme dat men in Grou aantrof, zonder meer een rol heeft gespeeld bij zijn veel te jong overlijden. Zijn overlijden was voor ons de zoveelste reminder, maar de pijnlijkste, dat morgen niet beloofd is en dat activisme grote consequenties kan hebben.

Bally was niet alleen een strijder maar ook een familieman, DJ, technisch consultant en had een goed gevoel voor talen en culturen. Hij is geboren op Aruba en groeide op in Suriname. Op Cuba studeerde hij Spaanse linguïstiek aan de “Universidad de Oriente”. Hij kon zich verstaanbaar maken in het Nederlands, Spaans, Sranan Tongo, Papiamentu, Engels en Frans. Boven alles was Bally ook een liefhebbende vader van twee zoons, een echtgenoot, schoonvader, broer, oom, neef en een goede vriend. Hij wordt gemist.

Op zaterdag 20 februari 2016 organiseerden KOZP en andere partijen een afscheidsbijeenkomst bij Vereniging Ons Suriname in Amsterdam. De bijeenkomst werd goed bezorgd en we namen, ondanks het gemis, een waardig afscheid van onze kameraad. Daarnaast hebben wij voor de familie geld ingezameld om de familie in deze moeilijke periode te ondersteunen en de kosten van de uitvaart te dekken.

Hoewel het maatschappelijk debat steeds breder gevoerd wordt, blijft publieke omroep NTR als maker van het Sinterklaasjournaal volhouden dat het niet aan hen is Zwarte Piet te veranderen. Anderzijds richten scholen en vele andere instanties zich juist op de verhaallijnen van het Sinterklaasjournaal. Om deze patstelling te doorbreken schrijven meer dan 100 BN’ers een open brief aan de omroeporganisatie. Hun boodschap is duidelijk: zwaai Zwarte Piet uit in het Sinterklaasjournaal. De brief volgt op het nieuws dat Erik van Muiswinkel stopt als hoofdpiet, omdat hij zich niet meer kan vinden in de manier waarop Zwarte Piet gepresenteerd wordt en er geen verandering aan zit te komen. Enkele dagen later neemt om diezelfde reden ook presentatrice Dolores Leeuwin afscheid van het Sinterklaasjournaal.

De directeuren van NTR, Paul Römer en Carel Kuyl, reageren gelaten op de brief: volgens hen verandert Zwarte Piet al en gaat het alleen om de manier waarop en de snelheid waarmee die verandering gebeurt. Zij houden vast aan het idee dat het NTR geen moreel compas hoeft te zijn in de strijd.

Op 12 november 2016 vond de nationale intocht van Sinterklaas plaats in Maassluis. Kick Out Zwarte Piet (KOZP) was hiernaar op weg om te protesteren tegen de aanwezigheid van de racistische karikatuur zwarte piet. Tot een protest in Maassluis kwam het niet. In Rotterdam centrum, waar de bussen een tussenstop maakten om mede-demonstranten op te halen, werden 198 mensen onrechtmatig gearresteerd, mishandeld, ingesloten en tegengehouden door de politie. Eenmaal aangemeerd achter station Rotterdam werdeb de vreedzaam demonstranten ingesloten door de aanwezige ME en politie, die de groep onduidelijke en soms ook tegenstrijdig informatie verschafte. Daarnaast werd de groep op verschillende momenten geprovoceerd en geïntimideerd door de massaal aanwezige agenten. Toen de personen uit de groep weg wilden gaan werden ze met geweld gearresteerd. Onder de arrestanten waren Amsterdams raadslid Simion Blom en de advocaat van Jerry Afriyie, Michiel Pestman, die naar Rotterdam was afgereisd om de demonstranten van juridisch advies te voorzien.

Bezwaar KOZP heeft tevergeefs bezwaar gemaakt tegen het demonstratieverbod én het noodbevel dat door de burgemeester was uitgevaardigd. Eerder werd Aboutaleb al teruggefloten. Het noodbevel, op grond waarvan de Rotterdamse politie de vreedzame demonstranten oppakte, was niet geldig. Op donderdag 20 september 2018 vond een openbare hoorzitting plaats omtrent het bezwaar tegen het demonstratieverbod bij de Rechtbank Rotterdam.

Uit processtukken en de inbreng van de gemeente tijdens de verschillende zittingen blijkt: De burgemeester geloofde niet dat KOZP echt onderweg was naar Maassluis waar de nationale intocht plaats vond. Hij was ervan mening, mede door geheime interne stukken die KOZP noch advocaten mochten inzien, dat KOZP in Rotterdam wilde demonstreren, wat haaks staat op wat KOZP aan demonstranten via e-mail had gecommuniceerd. Burgemeester Aboutaleb voerde als argument aan dat KOZP “via de achterdeur naar binnen is gekomen”, terwijl wij vanaf Duivendrecht gevolgd werden door een politieauto en -motor richting Rotterdam. Jerry Afriyie en Mitchell Esajas waren eindverantwoordelijk voor de groep die dag. Alleen zij waren bevoegd om de locatie van een mogelijk protest te bepalen of te communiceren. Uit alle stukken die KOZP met de groep heeft gedeeld, zowel via e-mail als anderszins is KOZP consistent geweest: eindbestemming Maassluis! De zoveelste schending van het demonstratierecht van mensen die een Sinterklaasfeest nastreven dat niemand discrimineert en waarvoor niemand zich hoeft te schamen, heeft niet zozeer te maken met wat de burgemeester beweert – een aperte leugen -, namelijk dat hij ons had betrapt, maar vooral met de overtuiging van de burgemeester dat wij gevaar oproepen en/of veroorzaken. De burgemeester spreekt in eenzelfde adem van extreemlinks, extreemrechts en van KOZP.

Mishandelingen Tijdens deze massa arrestatie die gepaard ging met heel veel geweld, stak een gewelddadig incident uit, hoewel op die dag door de politie en ook andere autoriteiten meer gewelddadige fouten zijn gemaakt. Voor de derde keer werd Jerry Afriyie ernstig mishandeld door de politie, die bij aankomst meteen duidelijk lieten weten niet aan de kant van KOZP’ers noch de geschiedenis te staan. Het gaat om het moment dat Afriyie door politieagenten uit de stadsbus met arrestanten wordt getrokken als hij een kennis de bus in probeert te helpen en, onder meer, in het gezicht wordt gestompt en met knuppels geslagen. Het filmpje van de mishandeling heeft op social media tot grote onrust geleid. De gemaakte beelden tonen aan dat het door verschillende politieagenten gebruikte geweld niet alleen niet noodzakelijk was, Afriyie bevond zich immers al in de bus met arrestanten, maar ook volstrekt disproportioneel, waarbij ontegenzeggelijk de grenzen van het strafrecht zijn overschreden. Bekijk de beelden van de arrestatie hier.

De exacte reden voor de arrestatie van Jerry Afriyie is nog altijd onduidelijk. In eerste instantie werd Afriyie gearresteerd, omdat hij de woordvoerder zou zijn van KOZP. Later werd hem verweten dat hij de noodverordening in Rotterdam zou hebben overtreden, later aangevuld met verzet tegen zijn aanhouding. Michiel Pestman die getuige was van de arrestatie van zijn cliënt, merkte hierover in de Volkskrant het volgende op: ‘De politie liep rond met een smoelenboek en pikte Afriyie er zo tussenuit. Hij deed helemaal niets en hield juist afstand.’

Tijdens de intocht in Amsterdam in 2016 werd Sinterklaas voor de eerste keer uitsluitend vergezeld door schoorsteenpieten. Dit maakte Amsterdam de eerste stad in Nederland die tijdens de intocht geen gebruik meer maakte van zwarte piet. Dit hoogtepunt werd bereikt na jarenlange gesprekken tussen NLWB, burgemeester Van der Laan, het intocht comité en onder druk van de actiegroep Zwarte Piet-Niet, actieve bewoners uit Amsterdam en de beweging.

Amsterdam bouwde het gebruik van zwarte piet tijdens de intocht af. In 2015 was 50 procent van de Pieten zwart geschminkt, in 2014 was dat nog 75 procent. Dit proces werd bekritiseerd door de anti-zwart racisme beweging door middel van de leus: ‘racisme bouw je niet af, maar schaf je af’.

Sinterklaas-woordvoerder Pam Evenhuis van Stichting Sinterklaasintocht Amsterdam zei het volgende over de intocht in 2016: “Dit veranderingsproces doet pijn en leidt tot heftige reacties zowel intern als in de samenleving. Toch is het bestuur van mening dat genoemde veranderingen onontkoombaar en goed zijn als we willen dat Sinterklaas en Piet tot in de verre toekomst deel blijft uitmaken van de Nederlandse tradities.” (link naar artikel: https://www.ad.nl/amsterdam/alleen-schoorsteenpieten-bij-intocht-amsterdam~a51e3888/

Op 24 december 2016 werd de Nederlandse politieke partij BIJ1, voorheen Artikel 1, opgericht door Sylvana Simons. Sylvana was de eerste Zwarte partijleider in Nederland. BIJ1 strijdt voor een samenleving op basis van gelijkwaardigheid en rechtvaardigheid. De partij haalde bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2017 te weinig stemmen voor een zetel. Bij de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2018 won de partij onder de nieuwe naam in Amsterdam één zetel, die werd ingenomen door Simons. Inmiddels zijn er afdelingen in de meeste grote steden, onder andere in Den Haag, Utrecht, Groningen, Arnhem-Nijmegen en Tilburg. In januari 2018 werd de politieke jongerenorganisatie van BIJ1 opgericht, genaamd Radicaal. Bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2021 behaalde BIJ1 één zetel. BIJ1 is de eerste partij in de Tweede Kamer die de diverse samenleving vertegenwoordigt. Sylvana zei daarover tegen OneWorld: ‘als je op BIJ1 stemt, stem je niet alleen tegen racisme en islamofobie, maar ook voor LHBTI+ rechten en religieuze vrijheid. En dat kan botsen. Maar onze partijbijeenkomsten zijn voor mij toch altijd een feestje omdat ik de ruimte inkijk en mijn droom werkelijkheid zie worden.’

In 2023 kondigde Sylvana Simons haar vertrek aan als partijleider van BIJ1 vanwege haar gezondheid en conflict binnen de partij. Haar vertrek markeerde het einde van een tijdperk.

Sylvana heeft op meerdere momenten aangegeven dat het ontstaan van BIJ1 mede te danken is aan de strijd die geleverd is door Nederland Wordt Beter en KOZP. Andersom heeft de oprichting van BIJ1 een grote bijdrage geleverd aan het behalen van onze doelen.

Op 22 november 2015 vond er een demonstratie plaats voor het pietendorp van het Zuiderzeemuseum in Enkhuizen. Pietendorp is een terugkerend Sinterklaas-evenement in het Zuiderzeemuseum in Enkhuizen. Tijdens dit jaarlijks evenement nemen meer dan 150 pieten het historische Zuiderzeedorp volledig over. Kinderen kunnen deelnemen aan diverse activiteiten zoals pepernoten bakken, pakjes stapelen en een pietenbootcamp volgen. De demonstratie vond plaats omdat het museum racistische pieten gebruikte en nog altijd geen gehoor gaf aan kritiek. Een groep ouders, studenten en activisten demonstreerde bij de ingang van het museum tegen het museum en bezoekers die zich niets aantrokken van het racisme, waarmee zij hun kinderen confronteerden.

In februari 2017 nemen diverse ouders uit Hoorn, waaronder Marisella de Cuba, nogmaals contact op met de directeur van het Zuiderzeemuseum waar het Pietendorp zich in Enkhuizen bevindt. In een persoonlijk gesprek met de directeur vertellen de ouders hoe pijnlijk het is om elk jaar hun kinderen thuis te moeten houden omdat ze hen niet willen blootstellen aan racisme en discriminatie. Na dit gesprek volgen nog verschillende e-mails, maar in mei 2017, ver voor de Sinterklaasperiode, komt het nieuws naar buiten dat het pietendorp overgaat op roetveegpieten. Dit gaat niet vlekkeloos, een van de moeders moet nog regelmatig een e-mail sturen omdat men te veel roetvegen gebruikt waardoor het net als zwarte piet oogt maar uiteindelijk komt het goed.

Op weg naar een vreedzame demonstratie tegen de racistische karikatuur Zwarte Piet in Friesland werd de weg van de bussen van KOZP geblokkeerd door een groep van ongeveer 30 agressieve mannen en vrouwen met auto’s, motoren en vrachtwagens. De blokkade heeft zo’n 45 minuten geduurd, waarbij de aanwezige politie zichtbaar geen haast maakte om de blokkade op te heffen. Nadat de blokkade is opgeheven heeft de politie beloofd de groep naar Dokkum te begeleiden. Dat gebeurde met een escort van agenten te motor en ME. Onderweg werd duidelijk dat de bussen niet naar Dokkum, maar naar het westen van Friesland werden geleid. Pas in Harlingen, tenminste 45 minuten na de beslissing, is gemeld dat de demonstratie in Dokkum op last van de burgemeester was verboden. De bussen zijn onder begeleiding via de Afsluitdijk terug naar Amsterdam en Rotterdam geleid.

Ondanks het overleg dat vooraf met burgemeester, politie en andere instanties gevoerd werd, en ondanks dat alle instructies van de politie werden opgevolgd, werd een noodbevel ingesteld om de demonstratie voor een inclusief sinterklaasfeest te verbieden.

Na de aangiftes van Mitchell Esajas en Jerry Afriyie in 2016, ging het Openbaar Ministerie in 2017 over tot het vervolgen van acht personen voor het plaatsen van discriminerende teksten op het internet over anti-zwarte piet-demonstranten. De teksten werden geplaatst als reacties op een selfie van Mitchell Esajas met diens mededemonstranten, genomen in een bus waarin zij van de nationale intocht in Meppel in 2015 terug reisden. Esajas plaatste de selfie op 14 november 2015 op zijn Facebookaccount, waarna het Nationaal Instituut Nederland Slavernijverleden en Erfenis deze deelde, en daarop vele bedreigende, discriminerende en haatzaaiende reacties volgenden. Het ging onder meer om teksten als:

“Gewoon net zoals american history x met die zwarte smoel op de stoeprand”
“Fucking monkeys! En na een dikke bom op die bussen! Kakakkakakakakaaboem”
“Hier had IS beter een bom in bus kunnen laten afgaan Stelletje apenkoppen rot maar op uit nl als je er niet tegen kan”
“Hey smerige vieze apen, oprotten naar je eigen land waar je echt thuis hoort met jullie klote koppen zo op de foto, terwijl Parijs huilt en jullie het lef hebben om met jullie vieze rotkoppen en lacht op de foto te gaan afknallen zulke lui”

Mitchell Esajas deed samen met Jerry Afriyie in januari 2016 aangifte, namens Kick Out Zwarte Piet en uit hun eigen naam. Zij voegden daarbij ongeveer 50 teksten uit de meer dan 19.000 internetreacties. Het Landelijk Expertisecentrum Discriminatie van openbaar ministerie heeft hun advocaat Willem Jebbink bericht dat acht personen strafrechtelijk worden vervolgd. Het gaat om mensen door het hele land. Een van hen, een 31-jarige man uit Lelystad, moet maandag 27 november 2017 om 12.15 uur bij de politierechter in Utrecht verschijnen wegens groepsbelediging en haatzaaien. Deze verdachte plaatste de volgende tekst: “Gewoon weer voor slaaf laten werken kunnen ze ook niet meer klagen is toch wat ze willen dat luie zweet eruit werken nikker daar ben je voor geboren”.

Mitchell Esajas: “Dit is een signaal aan de samenleving dat racistische en gewelddadige uitingen van burgers niet worden geaccepteerd, zeker in deze tijd is dat een broodnodig signaal.”

Jerry Afriyie: “Aan iedereen die onze oprechte oproep voor een inclusief Sinterklaasfeest zonder zwarte piet aangrijpt om openlijk racistisch te zijn: moge dit een waarschuwing zijn. Wij staan 365 dagen per jaar open voor constructieve dialoog.”

Willem Jebbink: ‘Wij zijn doende uit te zoeken wat het openbaar ministerie precies doet met de overige zeven gevallen. Nog niet is mij bevestigd of ook deze personen voor de rechter moeten verschijnen.”

Op 12 oktober 2018 werd het land ‘opgeschrikt’ door een racistische rel in de uitzending van het prime time programma RTL Late Night. Jerry Afriyie en zijn advocaat werden uitgenodigd voor een exclusief gesprek op tv met leden van de zogenoemden blokkeerfriezen en hun advocaten. Echter net voor de start van de uitzending werd Jerry benaderd door de redactie met de boodschap dat zijn uiteindelijk geworden gesprekspartner Jenny Douwes (die later veroordeeld werd als het boegbeeld van de snelweg blokkade) niet met hem in gesprek wilde. De reden die de redactie hiervoor gaf aan Jerry was dat ze moe was en geen gesprek aankon. Maar tijdens de uitzending zou ze zeggen dat ze niet met terroristen (Jerry Afriyie en KOZP) in gesprek ging. Dit resulteerde in de situatie dat de tijd voor het gesprek zou worden verdeeld over Jerry en Jenny.

Echter terwijl Jerry op de eerste rij aan het wachten was voor zijn interview probeerde de host Twan Huys Jerry alsnog vanaf de eerste rij te interviewen, tot opwinding en verbazing van vele kijkers omdat gasten altijd aan tafel zitten. Nadat Jerry vanuit het publiek zijn medewerking niet verleende voor deze vernedering, werd de gastheer gedwongen om Jenny Douwes te mededelen dat “de RTL Late Night tafel voor iedereen is”. Het racisme-incident bleef 2 weken de mediawereld in de greep houden. Kort daarna werd de populaire late night show uit de lucht gehaald door RTL. Voor veel mensen die de uitzending zagen viel de arrogante houding van Jenny Douwes en de onvoorbereid van host Twan Huys vooral op, maar voor Jerry Afriyie was dit slechts een inkijkje in het alledaagse racisme dat Nederland in haar greep houdt sinds de slavernij en het koloniale verleden.

Jerry’s analyse van de uitzending verscheen een week later op OneWorld Magazine en was hun meest gelezen stuk van het jaar: “Nadat ik duidelijk maakte niet vanaf de eerste rij geïnterviewd te willen worden, richtte Twan Huys zich tot de kijker: “De RTL Late Night-tafel is van iedereen.” Echter, wat die avond op nationale televisie plaatsvond bleek exemplarisch voor de ongelijkheid tussen zwart en wit in dit land, ons mooie Nederland. Nederland is net zo groot als de RTL Late Night-tafel. Er is plek voor ons allemaal, maar wat doen wij als witte mensen zwarte mensen niet aan tafel willen hebben? Sturen wij die witte persoon weg, zoals het hoort, omdat iedereen in Nederland meetelt, of gaan wij die witte persoon smeken om die ongewenste gast toch aan tafel te laten, zoals Twan Huys Douwes smeekte? Nederland is, net als de tafel van RTL, niet van iedereen. Jenny D., de hoofdverdachte in een strafzaak, heeft een permanente plaats aan tafel, waar ik, het slachtoffer van haar daden, mij moet ‘invechten’.”

Naar aanleiding van de oplopende discussie over de randstad vs provincies, gevoed door haat en de verspreiding van misinformatie aangevoerd door rechtse media zoals de Telegraaf, Elsevier en andere platforms, ontstond er een vertekend beeld dat de strijd tegen zwarte piet iets is wat de randstad wil opleggen aan de provincies. Dit beeld werd lang in stand gehouden, mede door mainstream media die het beeld schetsen dat racisme alleen in de randsteden bevochten kon worden. Als reactie hierop heeft KOZP een interventie ingezet. Tot 2018 werd er steeds bij één intocht gedemonstreerd, bijna altijd bij de landelijke intocht. In 2018 werd het roer omgegooid om de beweging die in de randstad bleef steken te nationaliseren. Er werden in één keer 18 demonstraties aangekondigd in 18 verschillende steden en plaatsen in Nederland.

Na de massale demonstraties die voor een groot deel buiten de randstad plaatsvonden, nam de discussie over de randstad vs provincies af. Het doel was behaald en meer gemeenten buiten de randstad begonnen gesprekken te voeren over de afschaffing van zwarte piet.

KOZP had voor de aankondiging van deze demonstraties geen lokale afdelingen die de demonstraties konden oppakken. Er werd beroep gedaan op lokale inwoners die zich voor de demonstraties hadden aangemeld of zij ook wilde meehelpen met het organiseren. Velen gaven hier gehoor aan, waardoor er verschillende lokale werkgroepen ontstonden door heel Nederland. Na de demonstraties werden er lokale KOZP groepen (chapters) opgericht op veertien plaatsen in Nederland. De jaren daarna liep dit aantal op tot een hoogtepunt van 30+ lokale groepen.

De lokale KOZP afdelingen (ofwel het collectief Nederland Kan Het) komen voort uit de massale protesten van KOZP in 2018 door heel het land. De lokale afdelingen zijn in 2020 uitgegroeid tot meer dan 30 afdelingen door heel Nederland. Deze zelfstandige actiegroepen zetten zich het hele jaar in voor een inclusief sinterklaasfeest en voor bewustwording met betrekking tot institutioneel racisme in Nederland op lokaal en provinciaal niveau. KOZP landelijk ondersteunt de afdelingen met financiële en juridische middelen, trainingen en andere vormen van ondersteuning, die nodig zijn om acties en activiteiten tot een succes te brengen. De lokale afdelingen zijn de vleugels van KOZP en zijn onmisbaar in de strijd tegen zwarte piet en institutioneel racisme in Nederland.

Op dinsdag 12 november 2018 publiceerde De Telegraaf een artikel, geschreven door Wierd Duk en Marcel Vink, getiteld ‘Het gevaar van een radicale agenda’. In het artikel worden New Urban Collective (NUC) en haar voorzitter Mitchell Esajas, Jerry Afriyie van stichting Nederland Wordt Beter (NLWB) en anderen ernstig gedemoniseerd en gecriminaliseerd op basis van niet-onderbouwde aantijgingen, valse insinuaties en feitelijke onjuistheden. Er is geen sprake geweest van het basisprincipe van hoor-en-wederhoor en het artikel bevat suggestieve associaties.

Volgens het Telegraaf-artikel zouden Mitchell Esajas en Jerry Afriyie een “afkeer van iconen uit de Nederlandse cultuur” hebben, “acties met grof geschut” toejuichen en geweld – in het bijzonder jegens witte mensen – bemoedigen. Daarnaast draagt de beeldredactie bij aan een negatief beeld door de donkere wolken die boven de foto’s van Esajas en Afriyie zijn gephotoshopt. Deze beelden en aantijgingen dragen bij aan een klimaat dat de veiligheid in het geding brengt van Mitchell en Jerry in het bijzonder en anti-zwarte piet en anti-racisme activisten en organisaties in het algemeen. (zie link: https://www.theblackarchives.nl/lsquogeen-wegen-blokkeren-maar-bruggen-bouwenrsquo—nuc–tba-statement.html)

Het artikel heeft geradicaliseerde witte mensen een steun in de rug gegeven, waaronder de zogenoemde ‘blokkeerfriezen’ en hooligans die vreedzame demonstranten aanvielen. De telegraaf heeft tot op de dag van vandaag nooit ‘neutraal’ of positief geschreven over de beweging maar altijd hun lezers gestimuleerd om de beweging als de ‘vijand’ te zien van de Nederlandse waarden en normen.

17 & 18 november 2018 Geweld en onversneden racisme tegen KOZP’ers

Ondanks alle tegenwerking, obstakels en (dreiging met) geweld hebben we een grote impact gehad. Diverse politici en Nederlanders zijn na dit weekend tot voortschrijdend inzicht gekomen dat zwarte piet anno 2018 niet meer kan!

Het demonstratierecht van honderden vreedzame demonstranten van KOZP werd in het weekend van 17 en 18 november 2018 ernstig geschonden. Jerry Afriyie, namens KOZP: “Het systeem heeft gefaald, en het moet dus beter. Rutte moet zich harder uitspreken tegen racisme en eigenrichting, en de kant kiezen van de grondwet en zijn burgers. Vreedzame demonstraties werden verstoord, afgelast of geblokkeerd.”

Juridische procedures: verzamel en deel bewijsmateriaal

De grondrechten van vele demonstranten werden geschonden en velen die zich bij ons hadden aangesloten werden of worden geconfronteerd met bedreigingen. Ook Amnesty International en de Ombudsman hebben dit bevestigd. KOZP heeft daarna ook verschillende strafrechtelijke en bestuursrechtelijke procedures gestart om de (grond)rechten te verdedigen. Activisten werden opgeroepen om beeldmateriaal (video’s, foto’s, screenshots van comments) te downloaden voordat het van het net verdwijnt, in het bijzonder beeldmateriaal dat als bewijsmateriaal kan dienen in een rechtszaak. Denk hierbij aan racistisch taalgebruik en bedreigingen. Maar ook screenshots waarin mensen aangeven betrokken te zijn geweest bij tegenacties van pro-Pieten.

Gemeenten hebben gefaald: grondrechten van betrokken burgers vertrapt

In Nijmegen en Zwolle werden demonstraties op voorhand afgelast wegens ernstige bedreigingen door voorstanders van zwarte piet. Onder hen waren vele extreemrechtse hooligans. In Den Haag werd op een steenworp afstand van de Tweede Kamer een vreedzame demonstratie afgeblazen, omdat de politie de veiligheid van de demonstranten niet kon garanderen. In Apeldoorn werd de demonstratie door KOZP afgelast omdat de veiligheid van de demonstranten niet gegarandeerd kon worden: men zou zonder hekken in een open veld hebben gestaan. Een bus van KOZP die van Amsterdam op weg was naar Den Helder werd tegengehouden door de politie.

De demonstratie in Hilversum werd door de burgemeester afgebroken nog voordat die begonnen was: de veiligheid van de demonstranten kon niet gegarandeerd worden en de intocht werd omgeleid. In Leeuwarden hebben de demonstranten hun demonstratie niet af kunnen ronden: hun werd door politie voor hun eigen veiligheid aangeraden hun muzikale protest af te breken.

In Weesp werd de groep achter het publiek en een rij agenten geplaatst, waardoor hun protest nauwelijks zichtbaar of hoorbaar was, en in Hoorn verbood de burgemeester een banner van KOZP. Ook in Rotterdam was voor de demonstranten een onzichtbare en bovendien gevaarlijke locatie onder een brug aangewezen. Pro-pieters gooiden vuurwerk en rookbommen. Toen demonstranten zichzelf weerden tegen fysieke aanvallen, heeft de politie juist hen in elkaar geslagen. In Tilburg is de demonstratie ter plaatse afgelast, toen bleek dat de burgemeester de groep onder valse voorwendselen had afgescheept met een niet hoorbare of zichtbare locatie, ver van de intocht.

Extreemrechtse hooligans op een ‘kinderfeestje’

Het dieptepunt vond plaats in Eindhoven. Een groep van ongeveer twintig vreedzame demonstranten werd onthaald met racistische en seksistische leuzen en moest vervolgens vluchten voor een grote, agressieve groep van extreemrechtse hooligans. Het contrast tussen de vreedzame KOZP-demonstranten en pro-pieters kon niet groter zijn: borden met ‘feest voor alle kinderen’ werden beantwoord met spreekkoren als ‘daar moet een piemel in’, ‘bolletjesslikkers’ en ‘hoer van de zwarten’. Onder toeziend oog van de politie werd een zwarte vrouw ingesloten door meerdere hooligans en de vreedzame demonstranten werden bekogeld met eieren, bier en bananen. Platform Vice legde de verontrustende gebeurtenissen op camera vast.

Geen ‘aso’s’ maar racisme

Amnesty International deed een oproep aan premier Rutte om zich uit te spreken tegen het geweld, maar in plaats daarvan keurde hij demonstraties voor een inclusieve Sinterklaasviering tijdens de intochten af. VVD-fractievoorzitter Dijkhoff stelde zelfs dat  demonstraties tijdens de Sinterklaasintochten verboden dienden te worden. Op deze manier legitimeerden de premier en de politiek, eigenrichting door burgers. Dat protest van KOZP door lokale  autoriteiten wel degelijk gefaciliteerd kon worden, werd aangetoont door de demonstraties voor een inclusieve viering in Amstelveen en Groningen.

Selfcare en reflecteren

Op vrijdag 14 december organiseerden de organisaties achter KOZP, The Black Archives / New Urban Collective en Nederland Wordt Beter, een avond om op de ontwikkelingen te reflecteren en vooruit te kijken. Omdat het voor velen (emotioneel) intense weken geweest waren was er een moment om het te hebben over ‘self care’, hoe je toch in balans kan blijven onder deze omstandigheden. Iets dat tot dan toe te weinig over ging. Sprekers waren o.a. Marvin Hokstam (AfroMagazine.nl), Aminata Cairo (Haagse Hogeschool), Glenn Helberg (psychiater) en leden van KOZP. Het waren heftige dagen geweest waarin veel mensen met traumatische, emotionele uitspraken en gebeurtenissen zijn geconfronteerd.

In 2018 wordt Hoorn Kan Het opgericht, een lokale KOZP groep. Het is de bedoeling om een demonstratie te organiseren tegen de racistische karikatuur zwarte piet in Hoorn. Er wordt namelijk al sinds 2014 bezwaar gemaakt tegen zwarte piet op Hoornse scholen en tegen het pietendorp in Enkhuizen. Begin 2018 zijn de meeste scholen in Hoorn zwarte piet vrij en het Pietendorp in Enkhuizen was in 2017 overgestapt naar schoorsteenpieten. Burgers van Hoorn proberen meerdere keren met de gemeente Hoorn in gesprek te gaan over een zwarte piet vrije intocht. De gemeente heeft hier geen oren naar. Ook het evenementenbureau van Edith Hartog die jaarlijks de intocht organiseert biedt weerstand en houdt hartstochtelijk vast aan zwarte piet. Er restte daarom niks anders dan kennisgeving te doen van een demonstratie. Hoorn Kan Het hoopte met een demonstratie de intocht in Hoorn te bewegen naar een inclusief feest voor alle kinderen. Maar de sponsoren zoals kinderdagverblijf Berendbotje en de winkeliersvereniging zijn niet makkelijk te buigen, ze willen zwarte piet uitfaseren. 25-50-75-100%. Voor de inwoners die strijden tegen zwarte piet is een beetje minder zwarte piet nog steeds racisme.

Vanaf de kennisgeving van de demonstratie bemoeide de gemeente en politie zich met de inhoud. De leden van Hoorn Kan het worden geïntimideerd door appjes en telefoontjes. Er mag geen KOZP materiaal worden gebruikt.

“Gebruik aub geen logo, huisstijl, KOZP en degelijke." Dan gaat de politie ingrijpen en dat wil ik niet en jullie ook niet. Dit verschil ligt heel gevoelig”.

“Aub geen KOZP posters!!!! Het gaat heel naar worden voor jullie als het lijkt dat KOZP daar staat “ “We worden door allerlei media gebeld over Kick Out. Ze zouden zelf ook zeggen aanwezig te zijn bij jullie en ook met borden kick out. Klopt dit want anders hebben wij echt een probleem”

Op de dag van de demonstratie op 16 november 2018 wordt door de afdeling veiligheid en handhaving van de gemeente Hoorn aan de groep kenbaar gemaakt dat de banner in KOZP huisstijl niet welkom is. Het zal afgepakt worden. Hoorn Kan Het zet door en belt met Luc Hofmans, de toenmalige directeur van antidiscriminatiebureau Art1NHN. Hoewel hij ziek thuis is, rijdt hij toch naar Hoorn om de demonstratie te monitoren omdat Hoorn Kan Het heeft aangegeven, na de demonstratie, een klacht in te dienen tegen gemeente Hoorn voor het schenden van hun demonstratierecht.

De demonstranten worden slecht beschermd door de politie. Het is mogelijk voor vijandig publiek om de vreedzame demonstranten van zeer dichtbij racistisch te bejegenen, uit te schelden zonder ingrijpen van de politie. Ook wordt de banner van Hoorn Kan Het afgenomen door de politie in opdracht van burgemeester Jan Nieuwenburg. Tussen het vijandig publiek bevinden zich ook raadsleden, Dhr Vinkenborg van de lokale partij ÉénHoorn en dhr Menno Jas van de DRP (De Realistische Partij). Het demonstratierecht van Hoorn Kan Het wordt zo niet alleen door het vijandig publiek geschonden maar onder goedkeuring en deelname van de burgemeester en raadsleden.

Luc Hofmans, voormalig directeur van het antidiscriminatiebureau Art1NHN wordt op verzoek van de burgemeester en raadsleden op non-actief gezet. Zijn ontslag wordt geëist door de gemeente Hoorn. Ze zeggen dat hij zich niet neutraal gedroeg, omdat hij aanwezig was bij de demonstratie van Hoorn Kan Het op 17 november 2018 tegen de racistische karikatuur zwarte piet. Hij nam niet actief deel aan de demonstratie maar was daar aan het monitoren hoe Hoorn Kan Het werd behandeld en heeft zich ook daartegen uitgesproken.

Het bestuur wilde hem weg hebben en de gemeente gebruikte de subsidiegelden als drukmiddel tegen het antidiscriminatiebureau om Luc te ontslaan. Er volgt een rechtszaak die Luc uiteindelijk wint. De rechter oordeelt dat het bestuur hem een onmogelijke taak heeft meegegeven door van hem te verlangen dat hij zich neutraal opstelt bij racisme. Het bestuur heeft zich volgens het Gerechtshof Amsterdam teveel gericht op lokale politici in plaats van op haar wettelijke taakstelling en de bescherming van haar directeur. Het bestuur werd een extra immateriële schadevergoeding opgelegd omdat het zich publiekelijk distantieerde van de directeur die zijn wettelijke taakstelling uitvoerde (Amsterdam 23 maart 2021, zaaknummer 200.283.641/01). Helaas is aan de carrière van Luc een einde gekomen. Luc Hofmans was moedig door zich uit te spreken tegen zwarte piet en tegen onrecht. Het is hem helaas duur komen te staan.

Een bus met actievoerders van KOZP werd in 2018 tegengehouden onderweg naar de demonstratie in Den Helder. Van burgemeester Koen Schuiling mocht de demonstratie slechts doorgang vinden op een door hem aangewezen locatie.

KOZP ging in bezwaar tegen dit besluit van de burgemeester. De commissie verklaarde het bezwaar op alle punten gegrond. Burgemeester Schuiling heeft op advies van zijn bezwaarcommissie erkend dat de beperkingen die hij had opgelegd in strijd waren met het grondwettelijk recht op betoging. Door de (nu herroepen) beperkingen hebben uiteindelijk maar vier demonstranten in Den Helder betoogd tijdens de intocht van Sinterklaas. Andere betogers waren aan de stadsgrens tegengehouden door de politie, op last van de burgemeester.

Er was geen aantoonbare reden om te vrezen voor ordeverstoringen van de zijde van KOZP. Daarom mocht de burgemeester niet op het allerlaatste moment de betoging verplaatsen naar een (bovendien geheime) locatie. Ook mocht hij niet vereisen dat KOZP zelf professionele beveiligers zou meebrengen. Het handhaven van de openbare orde is immers een taak van de burgemeester. Het gebruik van een megafoon mocht, tenslotte, ook niet worden verboden.

KOZP woordvoerder Mitchell Esajas: “Ik hoop dat de beslissing van burgemeester Schuiling een voorbeeld zal zijn voor andere burgemeesters. Veel te vaak worden demonstraties tegen Zwarte Piet ongrondwettelijk beperkt of zelfs verboden”.

Op 13 juli 2019 is We Promise opgericht door Merve Kaçmis en Marisella de Cuba. Dagelijks hoorden zij schrijnende verhalen van mensen die met racisme en discriminatie te maken kregen in Hoorn en in de rest van West-Friesland. Het systeem liet hen in de steek. Ook bij de antidiscriminatievoorzieningen of gemeenten konden zij vaak niet terecht. Hun stem werd niet gehoord. Het bagatelliseren van racisme en discriminatie vond aan de lopende band plaats. Deze verhalen waren voor Merve en Marisella heel herkenbaar. Zij hebben daarom uit noodzaak We Promise opgericht. We Promise gelooft dat verandering bij jezelf begint. Niks doen is voor hen geen optie. Zij benaderen daarom actief gemeenten, scholen en bedrijven om het racismeprobleem bespreekbaar te maken en op de agenda te zetten. Door middel van dialogen, gastlessen, workshops, trainingen, events en demonstraties te organiseren, zorgen zij voor bewustzijn en kennisvergroting. Ook ondersteunen zij individuen en groepen die geconfronteerd worden met racisme, discriminatie of onrecht op werk, stage, sport of online.

Op 23 september 2019 werd een internationale petitie (in het Engels) gestart aan de Nederlandse overheid door Rianna Raymond-Williams. Zij was in de zomer op bezoek geweest in Nederland als onderdeel van een door Erasmus gefinancierd internationaal uitwisselingsprogramma, Introductie tot Zwart Europa. De uitwisseling werd georganiseerd door The Ubele Initiative, een door de Afrikaanse diaspora geleide intergenerationele sociale onderneming gevestigd in het Verenigd Koninkrijk, en Untold Empowerment, een Afrikaanse gemeenschapsorganisatie die creatieve kunst gebruikt om jongeren te empoweren, in Nederland.

Als onderdeel van het bezoek namen zij deel aan een reeks presentaties, lezingen en workshops over activisme tegen raciale en sociale onrechtvaardigheid in Nederland, waarvan er een werd gegeven door dichter en mensenrechtenactivist Jerry Afriyie, de medeoprichter en woordvoerder van de campagne Kick Out Zwarte Piet. Nadien heeft Rianna samen met Jerry Afriyie de petitie opgezet en mensen opgeroepen deze te ondertekenen en te delen maar ook andere acties te ondernemen zoals het aanspreken van familieleden, scholen of andere instanties, het boycotten van bedrijven, het aanschrijven van ambassades en het gebruik van social media om hier aandacht voor de vragen. Klik op deze link om de petitie te bekijken.

Op vrijdagavond 8 november 2019 vond er een aanval plaats op het Landelijke KOZP-Congres. Kick Out Zwarte Piet (KOZP) ziet de aanval op het Landelijke KOZP-Congres vrijdagavond, gezien de motieven van de daders als een daad van terreur. Die avond bestormde een groep geradicaliseerde voorstanders van zwarte piet met geweld een vreedzame vergadering. Op social media hadden de Haagse ondernemer John van Zweden en Pegida Nederland mensen opgeroepen om de vergadering van KOZP te verstoren. Er werd gegooid met vuurwerk en diverse auto’s, waaronder de auto van een van de initiatiefnemers van KOZP, Mitchell Esajas werden vernield. Daarnaast werd er een poging tot brandstichting gedaan en hevige schade aangericht aan het voormalige schoolgebouw waar de bijeenkomst plaatsvond. De bezoekers van het congres zijn ongedeerd gebleven maar een aantal van hen is wel getraumatiseerd door de aanval. Jaren na de aanval ondervinden de slachtoffers hier nog steeds de gevolgen van.

De daad van terreur was geen incident maar past in een patroon van de radicalisering van voorstanders van zwarte piet. Rechts-extremistische groeperingen en voetbalhooligans voelden steeds meer de vrijheid om geweld te gebruiken om de rechten van KOZP-demonstranten te schenden.

KOZP heeft naar aanleiding van de aanslag de autoriteiten zoals de premier, het ministerie van Veiligheid en Justitie, het NCTV en burgemeesters opgeroepen om maatregelen te treffen om fundamentele rechten van demonstranten tegen zwarte piet bij de Sinterklaasintochten te beschermen. De weigering van burgemeesters, Kamerleden, ministers en de minister president om het geweld en de schending van grondrechten ondubbelzinnig te veroordelen is een vrijbrief voor extremisten om steeds gewelddadiger op te treden. Tevens werd later door het Openbaar Ministerie (OM) besloten om de zaak te seponeren tegen vijf mensen die worden verdacht van de aanval op het congres. Volgens het OM was er te weinig bewijs gevonden dat de verdachten een bijdrage geleverd hadden aan het gepleegde geweld. Voor KOZP staat vast dat de politie en het OM de zaak niet serieus heeft genomen en de daders ermee weg liet komen.

In november 2019 deed Hoorn Kan Het een kennisgeving van demonstratie tegen de racistische karikatuur zwarte piet, de sponsoren en organisator van de racistische intocht en het publiek dat de intocht bezoekt. De vreedzame demonstranten waren nu een stuk wijzer en hebben meer kennis van het demonstratierecht. Ze wisten wat hun rechten en plichten waren en boden weerstand tegen de intimidatie van de politie en de afdeling veiligheid en handhaving van de gemeente Hoorn. Na keiharde onderhandelingen met de winkeliersvereniging en de afdeling Veiligheid en Handhaving werd er een overeenkomst bereikt: in 2020 is Hoorn zwartepiet vrij. Er werd een overeenkomst getekend door beide partijen en de demonstratie kan afgeblazen worden. In 2020 zit KOZP samen met de winkeliersvereniging op het kantoor van kinderdagverblijf Berend Botje en overleggen samen hoe de inclusieve pieten eruitzien.

Op zaterdag 25 januari hebben wij het nieuwe jaar ingeluid tijdens onze eerste nieuwjaarsontvangst. Naast een nieuwjaarstoespraak van voorzitter en medeoprichter Jerry Afriyie, hebben we ook teruggeblikt en vooruitgekeken. We hebben teruggeblikt op de voorgaande jaren, die veelbewogen waren voor de oprichters en betrokkenen bij stichting Nederland Wordt Beter, en de aanwezigen bijgepraat ten aanzien van alle projecten. De nieuwjaarsreceptie was ook een moment van reflectie: wat ging goed en wat kon beter? Verder werd er gekeken naar wat er in de komende 5 jaar (tot de opheffingsdatum in 2025) nog gedaan moest worden om de gestelde doelen te realiseren: meer educatie over het koloniale- en slavernijverleden, een inclusief Sinterklaasfeest zonder racistisch stereotype, een Nationale Herdenking Slavernijverleden. We zijn daarover met elkaar in gesprek gegaan.

Op zaterdag 1 februari 2020 heeft Kick Out Zwart Piet (KOZP) haar eerste landelijke bijeenkomst van het jaar georganiseerd in Den Bosch. Tijdens deze bijeenkomst werd gezamenlijk invulling gegeven aan de landelijke campagne #2020ZwartePietVrij. De bijeenkomst was besloten en alleen toegankelijk voor betrokkenen en iedereen die in 2020 samen met ons in actie wilde komen voor een racismevrije Sinterklaastraditie.

De campagne #2020ZwartePietVrij richtte zich nadrukkelijk op pro-zwarte piet burgemeesters, gemeenten, winkeliers, intocht comités, antidiscriminatiebureaus en andere instituten die hun maatschappelijke en pedagogische verantwoordelijkheid om racisme uit te bannen naast zich neerlegden. Er werd opgeroepen om met ideeën te komen, input te geven en/of mee te doen aan de acties die hieruit voortvloeiden. Er werd tijdens deze bijeenkomst ook stilgestaan bij de nalatenschap van mensenrechtenactivist Perez JongLoy. Perez, die op 7 december 2019 overleed.

2020 campagne wordt omgezet naar BLM acties

Tijdens de voorbereidingen van de acties om in 2020 een doorbraak te forceren in de strijd tegen zwarte piet, werd George Floyd vermoord in de VS. Door de internationale en maatschappelijke ophef en de demonstraties die daarop volgden, hebben wij de planning aangepast. Om solidair te zijn met Zwarte Amerikanen die door de politie worden vermoord en om racisme in NL goed op de kaart te zetten. Hierdoor werd de focus niet alleen op zwarte piet gezet maar breder getrokken om aandacht te vragen voor institutioneel racisme in NL. Door de getroffen voorbereidingen hebben wij goed gebruik kunnen maken van de actualiteiten, om het meeste te halen uit het moment.

Reactie KOZP: ‘Juist op de dag waarop racisme tot nationaal feest verheven wordt, is KOZP – wederom – het demonstratierecht ontnomen’

In februari 2020 deed de rechtbank Noord-Nederland uitspraak over het verbieden van de KOZP-demonstratie in 2017 in Dokkum. De rechter oordeelde dat de demonstratie niet verboden had mogen worden, zonder naar andere mogelijkheden te zoeken om de demonstratie op een andere wijze doorgang te laten vinden. De burgemeester had onvoldoende gemotiveerd waarom niet met een minder ingrijpend middel dan een verbod kon worden volstaan.

In 2017 was KOZP met drie bussen onderweg naar de demonstratie voor een inclusief Sinterklaasfeest, tijdens de nationale intocht in Dokkum, toen de snelweg op de A7 bij Joure werd geblokkeerd door een grote groep agressieve propieten. Door de blokkade van de propieten en het politieoptreden dat erop volgde, liepen de bussen met vreedzame demonstranten ernstige vertraging op. Burgemeester Waanders van de gemeente Dongeradeel greep deze vertraging aan om de demonstratie geheel te verbieden. Ook demonstranten die op eigen gelegenheid naar Dokkum waren gekomen en op tijd aanwezig waren, werden door de politie verwijderd.

KOZP is tevreden dat de rechtbank erkent dat het verbod onterecht was, en dat daarmee – helaas eens te meer – het recht op demonstratie van KOZP geschonden is. Jerry Afriyie: “Het is een bedroevend patroon dat de ene na de andere vreedzame demonstratie van KOZP ingeperkt of verboden wordt. Het is de zoveelste keer dat later door de rechtbank is besloten dat zo’n verbod onterecht was. Helaas komen die besluiten als mosterd na de maaltijd: de kans op demonstreren is dan al voorbij. Voor KOZP is het demonstreren op de dag van de nationale intocht, de dag waarop racisme tot nationaal feest verheven wordt, het belangrijkste. En juist op die dag wordt ons telkens dat recht en de vrijheid om te demonstreren ontnomen.”

Op 1 juni 2020 vond in Amsterdam de grootste demonstratie tegen anti-zwart racisme in de Nederlandse geschiedenis plaats. Aanleiding was de dood van de Zwarte Amerikaan George Floyd die op brute wijze door een witte agent werd vermoord in de Verenigde Staten. Kort hierop kwam de Black Lives Matter beweging in de Verenigde Staten in opstand tegen structureel politiegeweld en institutioneel racisme. De anti-zwart-racisme beweging in Nederland voelde zich verbonden met de Zwarte Amerikanen en organiseerde vanaf 1 juni tot 25 juli 2020 protesten die enerzijds in solidariteit waren met de BLM-beweging en anderzijds Nederland confronteerde met haar eigen institutioneel racisme. De demonstratie op 1 juni 2020 werd georganiseerd door Kick Out Zwarte Piet en trok meer dan 15.000 mensen. In de daarop volgende dagen en weken gingen er meer dan 50.000 mensen de straat op tijdens massale demonstraties door heel Nederland, waaronder in Rotterdam, Dordrecht, Tilburg, Breda, Eindhoven, Heerlen, Groningen, Utrecht, Deventer en in de Bijlmer (de tweede grootste demonstratie met ruim 11.000 mensen). Stichting Nederland Wordt Beter faciliteerde en ondersteunde meer dan tweederde van de zogeheten BLM-protesten in Nederland.

Door de massale protesten kon Nederland, en met name de politiek in Nederland, er niet meer omheen dat ook Nederland een racisme probleem heeft. Premier mark Rutte, die zich jarenlang meer bekommerde om zijn electorale achterban en witte emoties dan om Zwarte mensen die racisme ondervonden, gaf uiteindelijk toe dat zwarte piet kwetsend was voor Zwarte Nederlanders en dat Nederland last heeft van ‘systemisch-racisme’. Kort hierop nodigde hij, onder wijdverspreide kritiek, een willekeurige groep zwarte-mensen uit voor een gesprek over institutioneel racisme. Na de aanhoudende kritiek vanuit de beweging nodigde hij KOZP uit voor een gesprek. KOZP wilde echter eerst de Zwarte gemeenschappen in Nederland spreken om gezamenlijke eisen op te stellen om mee te nemen in het gesprek. Mensenrechtenactivist Jerry Afriyie stelde: “als de Zwarte gemeenschap ruim 400 jaar moet wachten op een gesprek, het kabinet een paar maanden kon wachten.” De eisen die opgehaald werden in het land diende als basis voor het Zwart Manifest dat 9 maanden na de 1 juni 2021 demonstratie verscheen.

Op 1 juni 2020 stonden er ruim 18.000 mensen op de Dam, eensgezind lieten ze hun stem horen tegen institutioneel racisme in Nederland. Velen in het land voelden zich geroepen om daad bij het woord te voelen, want: genoeg is genoeg. Veronika Vygon, Sohna Sumbunu en Lakiescha Tol wisten wat ze moeten doen: racisme en discriminatie in het onderwijs bestrijden met inclusief onderwijs. Ze startten het burgerinitiatief: ‘Racisme moet verplicht behandeld worden op school’. Hierin stelden zij dat racisme en discriminaties verplichte thema’s zouden moeten worden in de lesstof van het primair en voortgezet onderwijs. In drie weken tijd ondertekenden meer dan 60.000 mensen het initiatief, en werd er in de Tweede Kamer een motie ingediend én aangenomen, die op één lijn stond met de inhoud van het initiatief.

Maar het bleef niet bij een petitie. Zetje In is een beweging geworden die streeft naar een inclusieve samenleving waarin iedereen zich thuis voelt, gelijk wordt behandeld en gerespecteerd wordt. Het bespreekbaar maken van racisme en discriminatie in het onderwijs is een essentiële stap naar zo’n samenleving. Zij benadrukken dat de mate van racisme en discriminatie zal afnemen wanneer hier vanaf jongs af aan op een professionele wijze aandacht aan wordt besteed in het onderwijs. Tevens creëert dat ruimte voor een veiliger leerklimaat waarin leerlingen in staat zijn hun volle potentie te ontplooien.

Op 10 juni 2020 werd in de Bijlmer een historisch BLM-protest georganiseerd. Het initiatief werd geïnitieerd en gedragen door Nederland Wordt Beter en For an Equal Society. Het protest was deels in solidariteit met George Floyd en Zwarte Amerikanen die gebukt gaan onder gewelddadig en dodelijk Amerikaanse politiegeweld. En deels tegen het Nederlandse koloniaal systeem dat zich structureel schuldig maakt aan etnisch profileren, institutioneel racisme en racistisch geweld. De Zwarte gemeenschap in de Bijlmer is al decennialang slachtoffer van onderdrukking. Al sinds de jaren ‘90 wordt in de Bijlmer racisme en politiegeweld veelvuldig onder de aandacht gebracht. De Bijlmer bewoners worden constant gecriminaliseerd, zowel in de media als op straat. De kinderen gaan gebukt onder extreme armoede en worden letterlijk verwaarloosd. Om de achtergestelde positie en structurele achterstelling zichtbaar te maken werd de demonstratie in het leven geroepen. Uiteindelijk hebben er ruim 11.000 mensen deelgenomen aan het protest in Bijlmer, de grootste demonstratie tegen anti-zwart racisme in de Bijlmer en op een na in Nederland.

Op 20 juni 2020 heeft Jerry Afriyie aangifte gedaan van bedreiging bij de politie in Amsterdam. Dit vanwege een dreigbrief die hij heeft ontvangen waarin zijn familie, gezin en hijzelf met de dood worden bedreigd. In de brief meldt afzender ‘Pegida afdeling Noord’ in racistische bewoordingen dat Afriyie van de Sinterklaas-cultuur moet afblijven en dat hijzelf, zijn vrouw en kind alsook zijn medebetogers ‘vanaf nu’ niet meer veilig zijn. ‘We weten waar je woont en wachten niet tot Sinterklaas maar gaan je onverwacht pakken'. De laatste zin luidt: “alleen voor die zwarte rotkop van je hebben we al plezier om jou en je gezin en hele familie af te slachten. Vieze stinkende kutneger!”

Pegida Nederland distantieert zich op Facebook van de dreigbrief. “Hoe wij ook met Jerry Afriyie van mening verschillen, wij zullen nooit dit soort laffe, bedreigende, racistische brieven aan iemand sturen! Van de inhoud nemen wij dan ook duidelijk afstand, maar helaas niet de eerste keer dat een anonieme idioot een naam misbruikt! #Lafaard.”

De politie heeft de zaak opgepakt en er werd een veiligheidsanalyse gemaakt van Jerry en zijn gezin. Vanuit het land kwamen er verschillende aanwijzingen die werden gestuurd naar Nederland Wordt Beter die werden doorgezet naar de politie. Dit heeft echter niet bijgedragen aan de opsporing en arrestatie van de dader. Bij de politie was het bekend dat minimaal één andere Zwarte bekende persoon eenzelfde bedreiging had ontvangen. Jerry is van mening dat de politie de daders had kunnen opsporen als de inzet en betrokkenheid aangehouden had.

Op 1 juli 2020 - Keti Koti - zou een protest plaatsvinden op het Malieveld in Den Haag om onze emancipatie op te eisen. Dit protest werd afgelast omdat een deel van de gemeenschap van mening was dat dit niet op dezelfde dag moest plaatsvinden als de herdenking op 1 juli en de gevoeligheden hiervan. Ondanks dat er ook begrip was voor onze beweegredenen, besloten wij om het protest af te lasten en hier op een andere manier invulling aan te geven die breder gedragen werd. In plaats van het protest werd er online een live event georganiseerd en een Q&A met KOZP.

In Armenius werd op 1 juli 2020 ruimte gemaakt voor de Keti Koti-viering, terwijl er tegelijkertijd ook stil werd gestaan bij de politieke en maatschappelijke verschuivingen omtrent het antiracisme-debat, met betrokkenen en oprichters van Kick Out Zwarte Piet. Psychiater Glenn Helberg opende deze avond met een Keti Koti-ritueel waarin hij stilstond bij de erfenis van de Surinaamse voorouders, om hen te bedanken en hun kracht door te geven aan de volgende generatie om verder te kunnen bouwen aan de toekomst. Aan het gesprek namen de volgende gasten deel: Glenn Helberg, Jerry Afriyie, Naomie Pieter, Caitlin Schaap, Mitchell Esajas en Elvin Rigters.

De avond diende ook om de achterban op de hoogte te brengen van de ontwikkelingen, vragen te beantwoorden en onduidelijkheden en ruis weg te nemen. Niet lang voor de bijeenkomst erkende premier Rutte dat systemisch racisme in Nederland bestaat. Het was belangrijk om te bespreken wat die erkenning betekende, welke stappen de politiek ging zetten en wat de rol van de Zwarte gemeenschappen daarin moest zijn. KOZP gaf antwoord op de vraag: hoe nu verder?

Op 25 juli 2020 werd het evenement ‘Black Pride NL Protest against Anti Black Queer & Trans Violence’ georganiseerd. Dit was de eerste Black Pride NL georganiseerd door Black Queer en Trans Resistance. Tijdens het protest werden de Black Queer & Trans voorouders die ons voorgingen geëerd. Ook werd er stilgestaan bij de opoffering en strijd van al de voorouders die alle historische Zwarte opstanden, revoluties en bevrijdingsbewegingen hebben geïnspireerd, geleid, deelgenomen en/of gesteund. Black Queer & Trans individuen zijn en zullen altijd onderdeel zijn van de strijd tegen het imperialistische, wit suprematische, kapitalistische, validistische, cis-hetero seksistische patriarchaat. De organisatie protesteerde verder “tegen de Nederlandse tradities, stereotypes, vooroordelen en in anti-Zwart racisme gewortelde culturele overtuigingen. Black Queer & Trans individuen en communities hebben zich nooit kunnen onttrekken aan het racistische en koloniale geweld van de Nederlandse regeringen en samenleving.”

Nederland Wordt Beter stond volledig achter de missie van de organisatie en sponsorde de filmopname en montage van Creative Century Media, als support voor het belangrijke werk en om bij te dragen aan de archivering van deze historische dag.

Na veel druk vanuit de beweging en de samenleving nodigde premier Rutte in juni 2020 KOZP en de organisaties achter de BLM-demonstraties uit voor een gesprek. Voorafgaand aan het gesprek werden er in augustus 2020 openbare bijeenkomsten georganiseerd in vijf provincies om input voor het gesprek op te halen.

De anti-racisme beweging in Nederland is een 'people's movement', wij geloven in de kracht van het volk en konden de vervolgstappen niet zonder de zwarte gemeenschap invullen. De hele maand augustus 2020 stond daarom in het teken van het opstellen van een manifest waarin concrete voorstellen werden opgenomen om anti-zwart en institutioneel racisme op lokaal en nationaal niveau te bestrijden. Om tot een gezamenlijk manifest te komen en zo veel mogelijk Zwarte mensen en Zwarte organisaties de kans te bieden een bijdrage te leveren, organiseerden wij openbare bijeenkomsten op vijf verschillende plaatsen in Nederland. De input voortkomend uit deze openbare bijeenkomsten werd verwerkt in het Zwart Manifest, een manifest ter bestrijding van institutioneel racisme en ter bevordering van zwarte emancipatie. De bijeenkomsten ‘Op weg naar het Manifest voor Zwarte Emancipatie’ vonden plaats op de volgende data en plekken:

• vrijdag 7 augustus 2020 in Leeuwarden
• zondag 9 augustus 2020 in Eindhoven
• vrijdag 14 augustus 2020 in Amsterdam
• vrijdag 14 augustus 2020 in Rotterdam
• zaterdag 15 augustus 2020 in Deventer

Op 2 september 2020 vond een historisch gesprek met premier Mark Rutte en KOZP en andere vertegenwoordigers van de Zwarte gemeenschap plaats. Begin juli 2020 ontving KOZP een uitnodiging van Mark Rutte om in gesprek te treden. Ook ontving KOZP uitnodigingen om op gemeentelijk niveau in Amsterdam en Rotterdam in gesprek te gaan met burgemeesters, wethouders en beleidsmakers. Deze uitnodigingen wezen erop dat er, na het uitoefenen van druk door middel van jarenlange protesten, open brieven en debatten, eindelijk beweging kwam op politiek niveau. In de nasleep van de succesvolle campagne tegen zwarte piet en de grote aandacht in 2020 naar aanleiding van de Black Lives Matter protesten werd de overheid gedwongen om onder ogen te zien dat racisme niet alleen structureel is maar dat het onderdeel uitmaakt van de samenleving. De overheid kon na jaren ontkennen dan ook niet anders dan de organisaties achter de beweging uit te nodigen. Op 25 juni 2021 had premier Rutte al een ‘verkennend’ gesprek gevoerd met een vijftal individuen in het Catshuis over de Black Lives Matter-protesten en racisme in Nederland. Hierbij waren geen vertegenwoordigers van NLWB, KOZP of de organisaties achter de Black Lives Matter protesten aanwezig. Zoals verwacht kwamen uit dit gesprek geen concrete resultaten voort, behalve dat NLWB/KOZP en de organisaties achter de Black Lives Matter protesten werden uitgenodigd door Rutte voor een vervolggesprek.

Ook vond op 1 juli 2020 een debat plaats in de Tweede Kamer over institutioneel racisme in Nederland. Voorafgaand aan het debat werd KOZP uitgenodigd om met kamerleden van Groenlinks, PvdA, D66, DENK en ChristenUnie van gedachten te wisselen over institutioneel racisme.

Het Zwart Manifest

Bij het ontvangen van de uitnodiging hebben we onszelf als doel gesteld om niet met lege handen aan tafel te gaan zitten maar met een goed verhaal en een breed gedragen eisenpakket. KOZP besloot om eerst in gesprek te gaan met de groeiende anti-racisme beweging, voorafgaand aan het gesprek met Mark Rutte. Zodoende hebben NLWB/KOZP verschillende bijeenkomsten georganiseerd in diverse provincies om input op te halen voor wat later het ‘Zwart Manifest’ werd. Dit idee is ontstaan vanuit NLWB/KOZP en werd uitgebreid met de bijdragen van de volgende organisaties: The Black Archives/New Urban Collective (TBA/NUC), Black Queer & Trans Resistance NL (BQTR), IZI Solutions, Controle Alt Delete, Stichting We Promise, Stichting IXL Sickle Cell Awareness en Zetje In. De coördinatie van het project was in handen van Stichting Nederland Wordt Beter.

Resultaat

Na het gesprek heeft Rutte naar buiten gebracht dat we als samenleving moeten streven naar een land met nul racisme. Na jarenlange weigering heeft minister-president Mark Rutte niet alleen een gesprek met KOZP gevoerd, maar ook ministeries aan het werk gezet om institutioneel racisme te bestrijden. Wij werden gekoppeld aan verschillende ministeries om samenwerkingen te verkennen en aan de slag te gaan met het Zwart Manifest.

Omroep ZWART werd in 2020 geïnitieerd door onder andere artiest en maker Akwasi Ansah en regisseur Gianni Lieuw-A-Soe. Het idee leefde al lang bij Akwasi en kreeg draagvlak na het succes van de Black Lives Matter-demonstraties geinitieerd door o.a. Nederland Wordt Beter en KOZP, in de zomer van 2020. De Nederlandse publieke omroep werd opgericht om een stem te geven aan ondervertegenwoordigde groepen in de media. De omroep streeft naar diversiteit aan de voorkant en achter de schermen. Omroep ZWART kiest bewust voor meerstemmigheid en diversiteit aan perspectieven. De omroep streeft er ook naar om leden inspraak te geven in de programmering.

Omroep ZWART vult de publieke omroep aan met gevarieerd aanbod van programma's, radioshows, documentaires en muziek- en cultuuruitzendingen. Ook dwingt hun aanwezigheid de overige omroepen om diverser te programmeren. Het uiteindelijke streven van omroep Zwart is net als Nederland Wordt Beter ooit overbodig te zijn, als teken van de mate van integratie van diversiteit en inclusie in de reguliere media. Toch vinden de oprichters dat er nog een lange weg te gaan is tot het zo ver is. Voor die tijd hopen ze met programma's, documentaires en andere programmeringen - zoals Podium ZWART, (Voor Altijd) Een Gat in Mijn Hart, That's my Jam, De Afhaalchinees en NAV (Naar Aanleiding Van) - blijvende impact te maken op de Nederlandse samenleving.

In 2020 werd het initiatief Eindje0filter geïnitieerd door leden van Eindhoven Kan Het, een lokale afdeling van KOZP, en andere betrokkenen. Kunst, cultuur en media moeten een afspiegeling zijn van de community waar zij onderdeel van is. Eindje0Filter wist dat deze middelen de Eindhovense community konden verenigen, doordat de creatieve output de rijke diversiteit van Eindhoven laat zien en de Eindhovenaren met een niet-westerse migratieachtergrond zo hun identiteit en ervaringen weerspiegeld zien. Diversiteit is daarbij van belang omdat het de voordelen van kunst, cultuur en media vergroot: het verenigt, onderwijst, ondersteunt gezondheid en bevordert de economie.

De missie van Eindje0Filter is om lokaal en regionaal Zwarte mensen en mensen van Kleur te representeren en om Black excellence in kunst, cultuur en media (meer) zichtbaar te maken. Zij focussen hierbij op de kracht, schoonheid en talent in onze communities. In dit project vertaalt zich dat naar de artistieke missie om (nieuwe) creatieve talenten van nazaten van tot slaaf gemaakten en andere Afrikaanse diaspora met een geschiedenis met het slavernijverleden te ondersteunen een Eindhovens platform te vinden voor hun werk tijdens en voorafgaand aan Keti Koti/Kadena Kibrá.

Stichting Nederland Wordt Beter heeft in 2020 en 2021 Eindje0Filter (financieel) ondersteund bij het opstarten en lanceren.

Op 20 oktober 2022 werd het afscheid van zwarte pieten door twee Sinterklaascomités van Volendam aangekondigd vanaf dat jaar. Wij hebben deze stap naar een inclusief Sinterklaasfeest van harte toegejuigd en hen een handreiking gedaan om hen te helpen met het proces. Het bleek echter een schijnverandering omdat de pieten bruin geschminkte gezichten met zwarte vegen eroverheen hadden. Volgens de comités was de kleur van de Pieten daarmee aangepast aan ‘de huidige standaard’. Zo probeerden weer een organisatie en gemeente die zich schuldig maakten aan racisme hier onderuit te komen met een minimale verandering. Echter, een beetje racisme is nog steeds racisme.

Op 31 oktober heeft het Hof uitspraak gedaan in de zaak rondom de blokkade van de A7 door de zogenoemde ‘Blokkeerfriezen’. In het hoger beroep zijn Jenny Douwes en 15 Friezen veroordeeld voor van (1) het medeplegen van het opzettelijk versperren van de A7, terwijl daarvan gevaar voor de verkeersveiligheid te duchten is, (2) het medeplegen van door bedreiging met geweld een geoorloofde betoging verhinderen en (3) het medeplegen van dwang op de A7.

Het hof oordeelde: “Zij hebben vervolgens het recht in eigen hand genomen en voor eigen rechter gespeeld. Het op een dergelijke manier ondermijnen van een beslissing van het bestuur en het anderen de mogelijkheid ontnemen om te demonstreren, is zeer ernstig en ontoelaatbaar. Juist impopulaire meningen die indruisen tegen de (lokaal) heersende opvattingen en die mogelijk op verzet kunnen rekenen, moeten in een democratische samenleving door een demonstratie geuit kunnen worden.”

KOZP kan zich vinden in dit oordeel. Het is een goed signaal dat de verdachten niet zijn vrijgesproken en dat ze in hoger beroep ook zijn veroordeeld voor het met geweld of bedreiging verhinderen van een betoging. Ook is het een goed signaal dat de aanstichter Jenny Douwes in hoger beroep is veroordeeld als medepleger van de A7 blokkade.

De blokkade van de snelweg was een grove schending van het fundamentele recht op vrijheid van meningsuiting en betoging. Het heeft een grote impact gehad op betrokken demonstranten van KOZP. Daarom zijn we teleurgesteld in de strafvermindering voor de Friezen die in hoger beroep zijn gegaan. Het hof geeft hiermee niet het signaal af dat het spelen voor eigen rechter ‘ernstig en ontoelaatbaar is’.

Op 14 november 2020 organiseerde Breda Kan Het, de lokale groep van KOZP, een demonstratie in Breda tegen zwarte piet en grijze piet. Het Sinterklaascomité in Breda besloot na gesprekken met diverse organisaties dit jaar te kiezen voor ‘grijze piet’. Maar zolang Breda niet overging tot een Piet die helemaal vrij is van verwijzingen naar huidskleur, etniciteit of de slavernij, bleven wij actie voeren. Vanwege het coronavirus werd de Sinterklaasintocht geannuleerd. Breda Kan Het demonstreerde hierdoor niet bij een drukke intocht, maar op een lege plek waar genoeg ruimte was om afstand te houden. Maar daarom niet minder belangrijk. Iman van Breda Kan Het: “In Breda werd de intocht vorig jaar met honderden Zwarte Pieten gevierd. Wat ons betreft is er geen ruimte voor racisme binnen het Sinterklaasfeest. Wij willen dus dat de racistische karikatuur die Zwarte Piet is verdwijnt”.

Er waren zo’n honderd demonstranten aanwezig bij de vreedzame protestactie. Op de demonstratie waren ook een aantal tegenstanders afgekomen. Op afstand gehouden door de politie riepen ze racistische leuzen en bedreigingen naar de demonstranten van KOZP.

Ondanks meerdere overleggen, verzoeken en eerdere protesten bleef Maastricht zwarte piet in stand houden. Daarom hebben KOZP en Maastricht Kan Het beroep gedaan op mensen om krachtig een stem in Maastricht te laten horen op zondag 15 november 2020. Wij wilden protesteren op het Vrijthoft maar werden verhinderd door tegenstanders, hooligans en geweldplegers. De locatie van waar het protest stond gepland was uitgelekt waardoor de hooligans zich konden mobiliseren. Het protest werd kort voor de start al verplaatst naar een winkelgebied, maar de groep werd daar ook gevonden door de hooligans. De vreedzame demonstranten werden door honderden hooligans bedreigd, uitgescholden en bekogeld met verschillende voorwerpen zoals eieren en vuurwerk. De demonstratie moest na een uur gestaakt worden. Tientallen leden van Kick Out Zwarte Piet werden vanwege de grote onveiligheid onder politiebegeleiding naar een geheime locatie in Maastricht gebracht. De Mobiele Eenheid (ME) voerde charges uit en probeerde de relschoppers met paarden en honden op afstand te houden om de vreedzame demonstranten te beschermen. Aytmara Hersisia van Maastricht Kan Het: “Het was angstaanjagend. We werden omsingeld door honderden mensen”.

Tijdens het ingrijpen door de ME keerden diverse relschoppers zich tegen de agenten. De politie pakte in totaal vijf relschoppers op voor poging tot zware mishandeling. Drie van hen werden aangehouden omdat ze met vuurwerk gooiden.

Op 19 november 2020 heeft KOZP een chatbot op Facebook gelanceerd voor constructieve gesprekken over zwarte piet als onderdeel van de Zwarte Piet is Racisme-campagne. De Zwarte Piet is Racisme-campagne heeft een groot aandeel gehad in de groei van het draagvlak voor verandering de afgelopen jaren. Om mensen handvatten te verschaffen bij deze gesprekken, besloot Nederland Wordt Beter een digitale sidekick in het leven te roepen. Jerry Afriyie: “Deze tool helpt niet alleen de voorstanders van verandering gesprekken te voeren, maar ook onze moderators te ontlasten van de vele gesprekken die ze dag en nacht voeren.” De bot was beschikbaar via de chat van de Facebook-pagina Zwarte Piet is Racisme. Gebruikers konden daar hun argumenten voor het behoud van zwarte piet invoeren en kregen van de chatbot een kort en informatief antwoord, eventueel aangevuld met links naar bronnen of meer informatie. Zo steunde de bot gebruikers bij het lastige gesprekken en gaf de bot relevante informatie.

Op zaterdag 21 november 2020 hebben KOZP en Venlo Kan Het een vreedzame demonstratie gehouden in Venlo. Venlo maakte bekend dat de pieten tijdens de intocht voortaan een grijs gezicht zouden hebben. KOZP: “De mogelijkheden die mensen aangrijpen om een racistisch feest in stand te houden is gênant en toont aan dat men het uitbannen van racisme niet serieus neemt”. Er werd een oproep gedaan aan alle mensen in Venlo om aanwezig te zijn tijdens de jaarlijkse Sinterklaasintocht om een statement te maken voor een inclusief Sinterklaasfeest en een samenleving zonder racisme. De demonstratie in Venlo was gericht op de aanwezige volwassenen, de gemeente Venlo en de sponsoren van de intocht. De nacht ervoor werden tientallen posters met een afbeelding van zwarte piet opgehangen in Venlo. Er waren tevens honderden tegenstanders op de actie afgekomen bestaande uit hooligans, jongeren en ouders. Daarbij werden volgens een politiewoordvoerster vier omstanders aangehouden, twee voor mishandeling, een voor belediging en een voor openlijke geweldpleging.

Op 3 december 2020 werd het pand van de The Black Archives in de Dapperbuurt besmeurd. Muurschilderingen van Surinaamse helden werden wit geverfd en op de deur werden stickers geplakt met de tekst ‘roetveegpiet is genocide’. Op de muurschildering staan de Surinaamse helden Anton de Kom, Perez Jong Loy, Cindy Kerseborn, Sophie Redmond en Hugo Kooks afgebeeld. Het pand is eigendom van Vereniging Ons Suriname. Naast The Black Archives is onder meer de Eritrese Vereniging Amsterdam er gevestigd. Ook de organisatie achter de festivals Keti Koti en Kwakoe zit in het gebouw. Er hingen al camera’s voor de deur vanwege eerdere bedreigingen.

Er werd aangifte gedaan tegen de bekladding, naar aanleiding daarvan werd een man opgepakt en na 2,5 jaar wachten veroordeeld tot 60 uur taakstraf en een voorwaardelijke gevangenisstraf van twee weken. Het OM erkende hierbij dat dit een vorm van racistische intimidatie was. De dader is de man achter stichting Uitbanning Genocide. Hij zegt op te komen voor ‘het voortbestaansrecht van de met name Nederlandse etnische en raciale groepen’. De dader werd ook vervolgd voor vernielingen aan het stadhuis van de gemeente Hellevoetsluis en het bestickeren van het partijkantoor van de PvdA met de tekst ‘Hier pleegt men genocide’ in 2021.

Op 6 december 2020 organiseerden Extinction Rebellion, Fossielvrij.nl en andere organisaties en bewegingen het solidariteitsprotest ‘Sta op tegen racisme!’ Het protest dat in Den Haag plaatsvond was georganiseerd naar aanleiding van geweld en bedreigingen aan KOZP en tegen extreemrechtse intimidatie en geweld rondom KOZP-demonstraties. Ruim 120 organisaties ondertekende een gelijknamige statement van de initiatiefnemers als steunbetuiging aan KOZP en aan het initiatief.

In het statement is te lezen:

“Al jarenlang zijn protesten tegen de racistische karikatuur Zwarte Piet doelwit van extreemrechtse terreur en racistische intimidatie. Deelnemers aan vreedzame KOZP-protesten worden bekogeld en bespuugd, demonstraties worden onmogelijk gemaakt. Er werd zelfs een aanslag gepleegd op het pand waar een KOZP-congres plaatsvond. Mensen van kleur en zwarte mensen die zich verkiesbaar stellen, zoals Kauthar Bouchallikht, zijn slachtoffer van racistische en islamofobische aanvallen. Daarnaast raakt institutioneel racisme mensen van kleur en zwarte mensen in het dagelijks leven; op school, op het werk, online en op straat. Mensen die zich uitspreken tegen racisme en geweld krijgen te maken met aanvallen van extreem rechtse politici, mediabedrijven en trollen. De intimidatie vanuit extreemrechts zal niet stoppen als we er niets aan doen. Daarom gaan we op 6 december protesteren in Den Haag tegen racisme en extreemrechtse intimidatie.

Sta op tegen racisme! Zwijgen is geen optie!”

Op donderdag 10 december 2020, de internationale dag van de mensenrechten, vond een online evenement plaats in het kader van het Zwart Manifest voor betrokkenen en geïnteresseerden. Tijdens het evenement werd eerst de stand van zaken besproken van de situatie in Nederland en van de voortgang van het manifest: hoe ver zijn we in Nederland, wat moet het manifest bijdragen, hoe ver is het manifest op basis van de input van eerder dit jaar en vooral: hoe komen we verder? Om die laatste vraag te beantwoorden hebben we tijdens het evenement ook een oproep gedaan aan kunstenaars, schrijvers, organisaties en andere partijen om zich samen met ons in te zetten voor het afmaken en het ten uitvoer brengen van het Zwart Manifest.

De oproep ‘Maak systeemverandering mogelijk met creativiteit’ was gericht aan organisaties om mede-eigenaar te worden van het manifest en zich zo in te zetten voor de afronding en uitvoering ervan. Dit was een samenwerking met Nederland Wordt Beter, New Urban Collective/The Black Archives, Black Queer & Trans Resistance NL en BAK, basis voor actuele kunst. Hiervoor werd een vergoeding beschikbaar gesteld van €1.500,- per persoon en een productiebudget (voor de kunstenaars/cultuurbeoefenaars). Door middel van deze samenwerkingen gaven we het manifest handen en voeten en werd het een levend document, waarmee mensen in allerlei verschillende sectoren van de samenleving aan de slag konden.

Op donderdag 25 maart 2021 werd het Zwart Manifest in Amsterdam gelanceerd. De input voor het Zwart Manifest is verzameld op bijeenkomsten in het hele land en via een online formulier. Bijdragen werden geleverd door verschillende Zwarte gemeenschappen en/of vertegenwoordigers, Zwarte organisaties, instellingen en Zwarte deskundigen, online-enquêtes en focusgroepen. Naar voren kwamen twaalf domeinen waarbinnen anti-zwart racisme bestreden moet worden. Elk domein formuleert actiepunten en aanbevelingen voor politici, beleidsmakers, beleidsmedewerkers en eindverantwoordelijken van organisaties die een rol vervullen binnen het domein. Daarnaast vormen drie pijlers het fundament van dit manifest: 1) Dekolonisatie, 2) Representatie en 3) Gelijkwaardigheid. Het uiteindelijke doel is: gelijke kansen voor Zwarte mensen om deel te nemen in alle maatschappelijke sectoren. Positieverbetering op sociaal cultureel en -economisch niveau van Zwarte mensen is een vereiste.

De publiekelijke, maatschappelijke en politieke interesse in de eisen van de beweging en de volwassenwording van de anti-zwart-racisme beweging in Nederland was aanleiding voor het Zwart Manifest. Door deze groei werden wij steeds vaker benaderd als politieke gesprekspartner. Om deze rol te kunnen vervullen met een groot draagvlak uit de Zwarte gemeenschappen werd het initiatief genomen door KOZP, om samen met andere partijen en individuen en op basis van de bijdragen van eerdere generaties, een vuist te maken tegen anti-zwart racisme en voor het bevorderen van Zwarte emancipatie door middel van het Zwart Manifest. Het Zwart Manifest is tot stand gekomen om enerzijds eindverantwoordelijken een concreet actieplan te bieden en anderzijds om Zwarte mensen en betrokkenen handvatten te geven om punten te agenderen en monitoren.

Meer informatie is te vinden op: www.zwartmanifest.nl

Op 3 mei 2021 vond het jaarlijkse hoofdevenement van de Dag van Empathie plaats in Pakhuis de Zwijger tijdens Covid.

Het thema van DvE dit jaar was: Empathie in tijden van crisis. Al meer dan een jaar was de hele wereld in de ban van een gezondheidscrisis met een enorme impact op de samenleving. Op politiek vlak kende Nederland daarnaast een roerige tijd, zoals het ongekende onrecht van het toeslagenschandaal, de druk op de zorg en onderbetaling van zorgmedewerkers en de toename van armoede, racisme en uitsluiting. Hoe houd je oog voor elkaar in tijden van crisis en zorg je ervoor elkaar te blijven ontmoeten met een open blik? Juist dan, op afstand, is het belangrijk elkaars verschillen te omarmen en elkaars verhalen te kennen en koesteren. Klik hier voor een impressie van het hoofdevenement.

Nationaal

Dit jaar werden voor de eerste keer vanaf 2 mei tot 31 mei verschillende empathische activiteiten georganiseerd in alle stadsdelen van Amsterdam en door het hele land, waaronder Nijmegen, Almere, Hoorn en Alkmaar, Utrecht, Eindhoven, Rotterdam en Leeuwarden. Deze waren een groot succes en hebben bijgedragen aan het nationale gevoel van de Dag van Empathie.

Op 4 mei 2021 vond als onderdeel van de Dag van Empathie de nabeschouwing plaats van de nationale herdenking 2021 ´Strijd voor een Inclusieve Herdenking, Emancipating History x Dag van Empathie´. Tijdens deze nabeschouwing van de nationale herdenking hebben wij gereflecteerd op de speeches, inhoud en inclusiviteit van de herdenking vanuit diverse invalshoeken. Via de volgende link kan de uitzending worden teruggekeken:

Op 24 juni 2021 werd de petitie '1 juli moet een nationale feest- en herdenkingsdag worden' gelanceerd door Stichting Nederland Wordt Beter, FunX en The Black Archives. Deze petitie had als doel 1 juli een nationale feest- en herdenkingsdag te maken. Op deze dag worden het leed en het onrecht dat de tot slaaf gemaakten is aangedaan herdacht en wordt de afschaffing van de slavernij gevierd.

Met deze petitie verzochten wij de regering om stappen te zetten naar de volledige erkenning van de trans-Atlantische slavernij geschiedenis van Nederland door middel van :

• 1 juli moet een nationale feest- en herdenkingsdag worden;
• De Nederlandse staat moet - in nauwe samenwerking met (vertegenwoordigers en organisaties van) nazaten - zorg dragen voor de wettelijke verankering van de nationale herdenking en viering;
• Nederland moet formeel excuses aanbieden voor de Nederlandse rol in de trans-Atlantische slavernij en alle bijbehorende verantwoordelijkheden nemen.

Op 7 juni 2021 werd de petitie officieel overhandigd aan de Tweede Kamer in Den Haag. FunX, The Black Archives en Stichting Nederland Wordt Beter werden verwelkomd door verschillende Kamerleden, waaronder Farid Azarkan, Sylvana Simons en Salima Belhaj, op het Binnenhof. Tijdens de overhandiging vertelden de Kamerleden waarom ze het belangrijk vinden dat 1 juli erkend wordt als nationale feestdag en waarom het van belang is dat Nederland verantwoordelijkheid neemt voor het slavernijverleden. Jerry Afriyie van Stichting Nederland Wordt Beter en Mitchell Esajas van The Black Archives waren aanwezig en spraken de Kamerleden toe. Meer dan 60.000 mensen ondertekenden de petitie, waardoor het initiatief in de Tweede Kamer behandeld moest worden. De behandeling werd echter afgehouden omdat er geen meerderheid in de Kamer was om de motie aan te nemen. In plaats daarvan werd er onderhandeld en kwam meer draagvlak voor excuses en een nationale herdenking.

Op 1 juli 2021 heeft de burgemeester van Amsterdam, Femke Halsema, excuses aangeboden voor de betrokkenheid van het stadsbestuur bij het slavernijverleden van Nederland. Amsterdam was de eerste gemeente in Nederland die deze stap heeft gezet en excuses heeft aangeboden namens de stadsbestuurders. In een speech tijdens de Herdenking Slavernijverleden in Amsterdam maakte ze duidelijk dat het bestuur zijn verantwoordelijkheid wil nemen voor de rol van Amsterdam bij de slavenhandel en slavernij en het daardoor veroorzaakte leed. "Voor de actieve betrokkenheid van het Amsterdamse stadsbestuur bij het commerciële systeem van koloniale slavernij en de wereldwijde handel in tot slaaf gemaakten bied ik, namens het college van burgemeester en wethouders, excuses aan", zei de burgemeester bij het monument in het Amsterdamse Oosterpark. De burgemeester ging daarbij in op de grote mate waarin de stad (financieel) geprofiteerd heeft van de slavernij en de doorwerking hiervan in de ongelijkheid van nu.

Op 1 september 2021 sloot Nederland Wordt Beter de handen ineen met verschillende anti-discriminatie en racisme organisaties om bewustwording omtrent racisme en discriminatie in Amsterdam te vergroten en waar mogelijk tegen te gaan. De Samen Tegen Racisme coalitie betond uit Comité 21 Maart, Collectief tegen Islamofobie en Discriminatie, Zwart Manifest, Oy Vey, Amsterdam City Rights, Pan Asian Collective, en Pakhuis de Zwijger en is ontstaan naar aanleiding van de nieuwe subsidieregeling “diversiteit en inclusiviteit voor allianties Amsterdam 2021-2023” vanuit de Gemeente Amsterdam. Naast de brede programmalijnen, zette de coalitie zich in tegen Anti-zwart racisme, Islamofobie, Anti-semitisme, anti-Aziatisch racisme en lhbti+ discriminatie.

Het doel van de coalitie Samen Tegen Racisme is om discriminatie en racisme tegen te gaan en inwoners van Amsterdam te sterken om op te komen voor zichzelf en voor anderen. Dit doen zij door bewustzijn te bevorderen en gesprekken te voeren over (institutioneel) racisme, discriminatie en bestaande vooroordelen. Er worden onder andere workshops, programma’s, netwerkbijeenkomsten en campagnes georganiseerd. Samen Tegen Racisme heeft een grassroots en participatieve benadering en werkt aan een Amsterdamse beweging die zich proactief opstelt tegen racisme en discriminatie. Hierbij heeft de coalitie bestaande initiatieven een platform en werden samenwerkingen en netwerken versterkt. De activiteiten dragen bij aan handelingsperspectieven voor Amsterdammers op verschillende domeinen, zoals in onderwijs, zorg, arbeidsmarkt, media, cultuur en beleid.

Op woensdag 27 oktober 2021 (tot 16 januari 2021) vond de feestelijke opening van de expositie Zwart Manifest plaats bij Oscam met een Q&A met kunstenaars, schrijvers, spoken word en een DJ. De expositie ‘Black Manifesto: het manifesteren van verandering’ was te bezoeken tot 16 januari 2021. Kunstenaars Chimira Obiefule, Rossel Chaslie en het duo Jonathan Hoost en Youandi gaven op een creatieve manier uiting aan het manifest. Schrijvers Akú Anan, Bart Krieger, Jillian Emanuels, Mungayende Helene Christelle, Phaedra Haringsma, Princess Attia & Sherilyn Deen schreven vanuit verschillende perspectieven over Zwarte gemeenschappen in Nederland. Het ruimtelijk ontwerp werd gemaakt door Setareh Noorani en Jelmer Teunissen. ​De expositie was het resultaat van de open call ‘Manifesting Systemic Change Through Creative Waves’, georganiseerd door Nederland Wordt Beter, New Urban Collective/The Black Archives en Black Queer & Trans Resistance NL in samenwerking met BAK, basis voor actuele kunst, Utrecht.

De verschillende essays zijn via de volgende link te lezen: Nieuws & Events - Zwart Manifest

Van 1 november tot 5 december 2021 hebben we 2500 inclusieve Sinterklaaspakketten verspreid in Amsterdam en omgeving, in het zuiden en Brabant, met de hulp van Voedselbank, NL Kan Kan Het (de lokale groepen van Kick Out Zwarte Piet). In deze pakketten zat alles wat je nodig hebt voor een feestelijke (pakjes)avond: een speciaal ontwikkeld Sinterklaas-bordspel, Feest voor alle Kinderen Tony’s Chocolonely, een cadeautje voor in de schoen, een mijter, inpakpapier, ballonnen, kleurplaten, een totebag, slingers en natuurlijk: pepernoten. In 2022 hebben we 200 pakketten naar bedrijven (zoals Netflix, KNVB, Zeeman, Coca-cola etc.) gestuurd als kennismaking met ons initiatief en met de vraag om ons statement te ondertekenen en ons te ondersteunen. Aanvullend hebben we 300 pakketten aan verschillende maatschappelijke en betrokken organisaties gestuurd. En na de gewelddadige aanval op het vreedzame KOZP-protest in Staphorst, hebben we nog 250 inclusieve sinterklaaspakketten naar scholen in Staphorst en omgeving gestuurd.

Het platform Feest voor alle Kinderen is geïnitieerd toen steeds meer gemeenten, bedrijven en gezinnen voorstanders van verandering werden en inspiratie zochten om de duurzame transitie van zwarte piet naar Piet mogelijk te maken. Op ons platform Feest Voor Alle Kinderen kun je kosteloos tips & tools, een lespakket, handige links naar inclusieve Sinterklaasartikelen en nog veel meer vinden. Het doel was de al ingezette verandering verder aan te moedigen of de scholen/bedrijven/organisaties die nog niet zo ver zijn te inspireren om verandering te omarmen zodat ook daar een veilige en inclusieve sinterklaasviering mogelijk wordt gemaakt.

Statement inclusief sinterklaasfeest

Op 3 december 2021 heeft Feest Voor Alle Kinderen een statement voor een inclusief Sinterklaasfeest gelanceerd voor bedrijven en organisaties. Bedrijven en organisaties werden gestimuleerd om ons hun steun zichtbaar te tonen door ons statement te ondertekenen met hun logo. Onder andere Facebook, Opzij, TopNotch en LUSH hebben het Feest voor alle Kinderen Statement ondertekend. Deze ondertekenaars vinden het belangrijk om bij te dragen aan een Feest voor alle Kinderen. Zij zullen, indien van toepassing, geen gebruik (meer) maken van zwarte Piet. Dit is één van de stappen die organisaties/bedrijven/platforms konden zetten om uitsluiting en stereotypering te voorkomen binnen hun bedrijf of organisatie, aldus te lezen in het statement.

Op 2 november 2021 werden de acties van Kick Out Zwarte Piet aangekondigd met de #10jaarZwartePietisRacisme campagne. Hoewel er de 10 jaar daarvoor door de campagne Zwarte Piet is Racisme veel was bereikt, waren er nog steeds plekken in Nederland waar racisme niet tot nauwelijks benoemd of bestreden werd. Het thema in 2021 was het tienjarig jubileum van de Zwarte Piet is Racisme-campagne. Er werden verschillende acties aangekondigd waaronder de voorgenomen demonstraties en de volgende online acties:

2 november 2021 - Kick-Off petitie #DefundZwartePiet: Geen Publiek Geld naar Zwarte Piet - Doe Mee en Roep Jouw Gemeente Op!

Steeds meer Nederlandse scholen, bedrijven en steeds meer gemeenten kozen voor een racismevrije Sinterklaasintocht, dit was het moment voor alle overige gemeenten om de volgende stap te zetten en zich uit te spreken voor een inclusieve Sinterklaasintocht. Wij hebben daarom een petitie gestart waarbij iedereen de eigen gemeenten kon vragen om geen publiek geld meer te geven aan een intocht met zwarte piet.

5 november tot 5 december 2021 - 10 jaar Zwarte Piet is racisme campagne | Doe mee met de #AntiZwartePietChallenge

Dit jaar werd de #AntiZwartePietChallenge gestart om samen met andere voorstanders van verandering in actie te komen tegen zwarte piet-racisme en institutioneel racisme in Nederland. Mensen namen deel aan de challenge door tussen 5 november en 5 december minimaal één verzet tegen zwarte piet te plegen. Dit kon een grote actie zijn maar ook een kleine daad van verzet. Ter inspiratie hadden wij 50 mogelijke acties geselecteerd. Iedereen werd opgeroepen om de eigen acties te delen op social media met de hashtag #AntiZwartePietChallenge.

Op 13 november 2021 vond een demonstratie in Breda plaats bij de intocht in het Bredase park Valkenberg. De Gemeente Breda faciliteerde de Sinterklaasviering en het Sinterklaascomité Breda maakte nog gebruik van zwarte piet (ze volgen de Sint en Pietengilde). Het Sinterklaascomité luisterde niet naar de ervaringen van Zwarte mensen in Breda, naar mensen die racisme aan den lijve ondervinden. Ondanks dat hun informatie werd aangereikt en er stadsgesprekken werden gevoerd. Verschillende pogingen van de lokale groep van KOZP, Breda Kan Het, om bij te dragen aan een duurzame oplossing werden structureel genegeerd.

Na dreiging van Gemeente Breda om subsidie voor het intochtcomité stop te zetten zolang zij geen inclusieve Sinterklaasviering konden waarborgen, gebruikte het intochtcomité een schijnoplossing om de subsidie te kunnen behouden en tevens een racistisch karikatuur in stand te houden. Het intochtcomité heeft toen de grijze Piet geïntroduceerd, samen met andere steden waaronder Venlo, Dordrecht en Leeuwarden. De laatste twee hebben van deze absurde oplossing afgezien, maar Breda bleef vasthouden aan een oplossing die duidelijk geen afstand nam van het probleem, maar eerder het probleem bagatelliseerde.

Op 13 november werd de demonstratie van KOZP buiten het park geplaatst waarbinnen de intocht plaatsvond ondanks gemaakte afspraken en ons demonstratierecht om zichtbaar te zijn voor het publiek. Op de demonstratie kwamen ook tegenstanders af die probeerden ons te verhinderen onze mening te uiten. De politie meldde dat hierbij uiteindelijk elf mensen zijn opgepakt die poogden de vreedzame demonstranten te intimideren. Desondanks hebben we een krachtig statement kunnen maken voor de mensen in Breda.

Op 25 november 2021 vond het evenement ‘Tien jaar Zwarte Piet is Racisme-campagne’ plaats in Pakhuis de Zwijger in Amsterdam. Na 10 jaar protest tegen Zwarte Piet leek er een kantelpunt te zijn bereikt waarbij de traditie van Zwarte Piet steeds meer van het straatbeeld is verdwenen. Een traditie die werd gedragen door supermarkten, online winkels, politiek, gemeenten, scholen en families was eindelijk aan het veranderen. Onder leiding van de moderator Raissa Biekman ging Jerry Afriyie in gesprek met diverse mensen over hun bijdrage aan de 10 jaar lange campagne van Zwarte Piet is Racisme. Het ging onder andere over de lessen en strategieën uit de anti-Zwarte Piet protest beweging, bondgenootschap en bewustzijn in de samenleving. De volgende personen leverde ook een bijdrage aan deze avond: Luc Hofmans, Gerbig Kos (Amnesty) en Wil Eikelboom (Advocatenkantoor Prakken d’Oliveira), Harry Westerink (Doorbraak) en Philip Blok (Code Rood), Sunny Bergman (documentairemaakster), Kitty Balker en Arjan Braaksma (Buro Braak), Marisella de Cuba (WePromise), Daryll Landbrug (jongerenwerker) en Joyce Beukema. We sloten de avond af door samen met Jerry Afriyie een blik op de toekomst te werpen.

10 jaar geleden werd op 1 juli 2011 de Zwarte Piet is Racisme-campagne gelanceerd in het Oosterpark in Amsterdam, op de dag dat de afschaffing van de slavernij gevierd en herdacht wordt. De drie kernleden achter de campagne waren de kunstenaars Jerry Afriyie, Quinsy Gario en Raul Balai. Hun vurige wens was dat Nederland de racistische karikatuur zwarte piet zou afschaffen en zijn koloniale- en slavernijverleden onder ogen zou zien en erkennen. Het moest afgelopen zijn met het anti-zwart racisme dat de Zwarte gemeenschappen in Nederland en in het Caribisch gebied dagelijks ondervonden. De campagne groeide uit tot een duurzame nationale beweging en heeft het koloniale- en slavernijverleden op de politieke agenda en midden in een nationale discussie geplaatst. Het heeft zichtbare en tastbare veranderingen in gang gezet: de nieuwsgierigheid voor ons koloniaal verleden werd gewekt in het onderwijs, bij ondernemers en in de politiek. Uit steeds meer peilingen bleek dat de meerderheid voor het aanpassen van zwarte piet was, de nationale en vele lokale intochten zijn afgestapt van de racistische karikatuur. Na jarenlange weigering heeft minister-president Mark Rutte in 2020 niet alleen een gesprek met KOZP gevoerd, maar ook ministeries aan het werk gezet om institutioneel racisme te bestrijden. Het programma is hier terug te kijken.

Op 2 december 2021 hebben activisten van Extinction Rebellion (XR) de replica van het VOC-schip de Amsterdam bij het Scheepvaartmuseum bezet, in solidariteit met KOZP. Op het schip hingen ze een spandoek van 15 meter lang met de tekst ‘Zwarte Piet is racisme, breek met kolonialisme’. De actie van Extinction Rebellion was onderdeel van een reeks anti-Zwarte Piet-acties van Kick Out Zwarte Piet. Dit jaar bestond Kick Out Zwarte Piet tien jaar. Met de anti-Zwarte Piet Challenge riep Kick Out Zwarte Piet mensen op om kleine of grote daden van verzet te plegen tegen ‘de racistische karikatuur Zwarte Piet’.

De klimaatdemonstranten zeiden zich met de actie ‘solidair in de strijd tegen racisme’ te tonen en wilden ‘bewustzijn verspreiden over de historische wortels van anti-zwart racisme’. Een woordvoerder van Extinction Rebellion zei tegen het Parool dat “racisme en kolonialisme ook hoofdoorzaken zijn van de klimaat- en ecologische crisis". “Klimaatrechtvaardigheid is alleen mogelijk als we racisme, kolonialisme en andere onderdrukkende systemen in onze maatschappij durven benoemen en aanpakken.”

In 2021 kondigden KOZP en Volendam Kan Het een demonstratie aan in Volendam op 14 november 2021. Er zouden weer zwarte pieten aanwezig zijn bij de intocht, gesubsidieerd door de gemeente en gesponsord door een lange lijst lokale ondernemingen. Voor Kick Out Zwarte Piet reden de landelijke demonstratie dit jaar in Volendam te houden. Voorafgaand aan deze demonstratie zijn er meerdere gesprekken gevoerd met zowel het Sint Nicolaas intocht comité (inclusief Sinterklaas zelf) als de burgemeester. Tijdens het gesprek werden Zwarte mensen binnen 10 minuten aangeduid met het racistische woord ‘neger’ en werd ons verteld dat wij een afwijkende kleur hebben. Tijdens deze gesprekken gaf het intochtcomité van Volendam aan dat zij er niets voor voelden om dit jaar, of uiterlijk in 2022, een intocht zonder racistische karikaturen te organiseren.

Op 13 november 2021 ontvingen wij om twee uur ‘s nachts een e-mail van de burgemeester waarin zij ons op de hoogte bracht dat de intocht op 14 november 2021 niet door zou gaan in verband met aangescherpte Covid-maatregelen. Wij hebben daarop de demonstratie afgelast, omdat wij niet demonstreren om te demonstreren. Op zondagochtend 14 november 2021 zagen wij beeldmateriaal op social media verschijnen van een grote parade in Volendam met racistische zwarte pieten. Vervolgens lazen wij een statement van de Gemeente Edam-Volendam waarin de burgemeester aangaf dat zij niet alleen heel graag toestemming heeft gegeven voor deze racistische vertoning, maar zelfs heel blij was dat ze gevraagd werd om met deze rondrit mee te gaan.

Op 4 december 2021, hield Kick Out Zwarte Piet een spontane demonstratie in Volendam tegen zwarte piet en structureel racisme in het vissersdorp. Ons demonstratierecht werd ons in Volendam ontnomen op 14 november 2021 waardoor wij genoodzaakt werden om een spontane demonstratie te houden in Volendam.

De deelnemers van de demonstratie werden deze dag geconfronteerd met een muur van geweld. De beelden die op diverse mediakanalen zijn verspreid spreken boekdelen en zijn ontluisterend. Er zijn racistische en seksistische leuzen geschreeuwd, demonstranten zijn bekogeld met allerlei soorten voorwerpen en etenswaren en diverse omstanders hebben de deelnemers aan de demonstratie fysiek belaagd. Bovendien zijn de bussen waarmee de demonstranten werden vervoerd ernstig beschadigd, terwijl deze busmaatschappijen los stonden van het protest.

Op 10 december 2021 sprak Ahmed Aboutaleb, de burgemeester van Rotterdam, namens het college excuses uit voor het slavernijverleden in de Rotterdamse Laurenskerk. “Ook onze stad had vanaf 1600 een belangrijk aandeel in het Nederlandse kolonialisme”, zei hij. “Mede door de koloniale handel groeide Rotterdam uit tot de grootste haven van Nederland. Noch het stadsbestuur, noch handelsondernemingen gaven blijk van bezwaren tegen slavenhandel, slavernij of het kolonialisme.”

In een toelichting schrijft het college verantwoordelijkheid te nemen voor de rol van vroegere Rotterdamse stadsbesturen in de koloniale handel, slavenhandel en slavernij. Die hebben daarmee “bijgedragen aan koloniale onderdrukking over de hele wereld”. “Erkenning dat dit ons gezamenlijke verleden is en vroegere stadsbesturen deze pijnlijke geschiedenis mogelijk hebben gemaakt, acht het college zeer belangrijk.”

De excuses volgen op uitgebreid onderzoek dat het college de afgelopen jaren liet doen naar de rol van de stad in het slavernijverleden. Die rol bleek prominent. Het blijft niet bij excuses, er ligt een uitgebreid programma klaar om “met de kennis van nu de stad van toen zichtbaar te maken”, met onder meer educatie, culturele initiatieven en toelichtingen op straatnamen en monumenten.

Op 17 december 2021 hebben Stichting Nederland Wordt Beter (NLWB) en Kick Out Zwarte Piet (KOZP) aangifte gedaan naar aanleiding van de gewelddadigheden tijdens de demonstratie van KOZP in Volendam op 4 december 2021. Er is onder andere aangifte gedaan wegens openlijke geweldpleging, het verhinderen van een geoorloofde demonstratie door bedreiging met geweld, belediging, bedreiging en groepsbelediging. De aangifte werd namens NLWB en KOZP ingediend door het Amsterdamse advocatenkantoor Prakken d'Oliveira.

NLWB en KOZP hebben een dringend beroep op het Openbaar Ministerie gedaan. Justitie dient een duidelijke lijn te trekken dat dit soort collectieve geweldsexplosies nooit gerechtvaardigd of geoorloofd zijn. Vervolging van de verantwoordelijken zou bovendien een sterk signaal afgeven naar toekomstige demonstranten dat zij niet bang hoeven te zijn om hun mening te verkondigen en altijd op bescherming van politie en justitie kunnen rekenen.

Marisella KOZP: “Volendam zal voor altijd een traumatische ervaring blijven. Vrouwelijke demonstranten werden door Volendamse mannen aangevallen en toen het vuurwerk werd gegooid dacht ik: we gaan niet heelhuids weer thuis komen. Dat geeft mij nog steeds slapeloze nachten.”

Op 23 februari 2022 heeft de burgemeester van Utrecht, Sharon Dijksma, excuses gemaakt voor het aandeel van het Utrechtse stadsbestuur in het slavernijverleden. Uit onderzoek was gebleken dat verschillende lagen van de Utrechtse bevolking hebben aangezet tot, geïnvesteerd in en geld verdiend aan slavernij in Amerika, Afrika en Azië. "Erkenning van dit akelige hoofdstuk maakt dat wij lessen kunnen trekken voor de toekomst. Bovendien laten we nazaten van slachtoffers zien dat wij onze geschiedenis niet vergeten, maar juist het gesprek aangaan over het slavernijverleden en de gevolgen hiervan. Laat dit een voorbeeld zijn voor het kabinet om op landelijk niveau excuses te maken, want dit is breder dan Utrecht alleen", zei Dijksma op een speciale bijeenkomst in de Janskerk.

Op 21 maart 2022 werd door het Zwart Manifest en de Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme (NCDR) een Townhall sessie over anti-Zwart racisme en zwarte emancipatie georganiseerd in New Metropolis Zuidoost, in Amsterdam Zuidoost. 21 maart is de Internationale Dag Tegen Racisme en Discriminatie. Het doel van deze bijeenkomst was om inzicht te krijgen in de belangrijkste knelpunten en prioriteiten wanneer het gaat om de bestrijding van anti-Zwart racisme. Het gesprek werd gevoerd met/tussen burgers, experts en het maatschappelijk middenveld. Het publiek werd gevraagd om in gesprek te gaan met de NCDR en om input te leveren voor zijn nationaal programma. Er waren twee panels die in gesprek gingen over anti-zwart racisme en manieren om dit aan te pakken. De sprekers van de panels waren: Linda Nooitmeer (voorzitter NiNsee), Domenica Ghidei Biidu (lid Europese Commissie tegen Racisme en Intolerantie), Mitchell Esajas (Zwart Manifest / The Black Archives), en Rabin Baldewsingh (NCDR), Sennay Ghebreab (Neuro-informaticus), Lakiescha Tol (Zetjein), Lionel Martijn (Directeur OCAN) en Iwan Leeuwin (over ongedocumenteerde Surinamers). De moderator was Dionne Abdoelhafiezkhan.

De heer Rabin S. Baldewsingh werd op 15 oktober 2021 de Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme (NCDR). De NCDR ging aan de slag gaan met een meerjarig nationaal programma tegen racisme en discriminatie. Input hiervoor waren onder meer de signalen uit de samenleving. Hij moest als aanjager de ambitieuze agenda omzetten tot resultaten die in de hele samenleving moesten bijdragen aan het tegengaan van racisme en discriminatie, ook in het Caribisch deel van Nederland. Klik op deze link om het evenement terug te kijken.

Op 13 april 2022 heeft ABN Amro excuses gemaakt voor de betrokkenheid bij de slavernij. “ABN AMRO heeft het Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG) in Amsterdam onderzoek laten doen naar de betrokkenheid van voorgangers van de bank bij slavernij in de 18e en 19e eeuw. Uit dit onderzoek blijkt onder meer dat ABN AMRO voorganger Hope & Co. een spilfunctie vervulde in de 18e-eeuwse internationale slavernij-economie. Zo behaalde Hope & Co. niet alleen een groot deel van haar winst uit slavernij gerelateerde activiteiten, maar bemoeide zich ook actief met het beheer van de plantages. Een andere voorganger van ABN AMRO, Mees & Zoonen, was betrokken als makelaar in verzekeringen van slavenschepen en transport van door slaafgemaakten geoogste producten.”

Op 1 juli 2022 heeft de Nederlandsche Bank (DNB) tijdens de nationale herdenking van de afschaffing van de slavernij in Amsterdam excuses aangeboden voor haar rol in het trans-Atlantische slavernijverleden. De excuses waren gericht aan alle nazaten van tot slaafgemaakten in Nederland, Suriname, op Bonaire, Sint Eustatius en Saba, Aruba, Curaçao en Sint Maarten. “DNB erkent dat onze organisatie betrokken was bij slavernij in de jaren 1814 – 1863. Zo is het geld waarmee DNB opgericht werd, voor een deel verdiend met slavernij. Bovendien waren haar bestuurders persoonlijk betrokken bij slavernijhandel. Daarbij verdedigden velen het bestaan en het voortbestaan ervan. Later negeerden velen lang de gevolgen van slavernij. En bij de afschaffing van slavernij betaalde DNB – in opdracht van het Ministerie van Koloniën – compensatie aan plantage-eigenaren. Waaronder ook bestuurders van DNB.”

Op dinsdagavond 3 mei 2022 heeft Stichting Nederland Wordt Beter het 10-jarig bestaan van de Nationale Dag van Empathie gevierd in Pakhuis de Zwijger in Amsterdam. Tijdens de viering van het jubileum is er teruggeblikt op 10 jaar Dag van Empathie en zijn onze Empathische Kalender en het Lespakket Empathie gelanceerd.

De Nationale Dag van Empathie is een initiatief van stichting NLWB en vindt plaats op de vooravond van de Nationale Herdenking en Bevrijdingsdag. Ieder jaar beklimmen diverse en uiteenlopende sprekers, dichters en muzikanten ons podium. Door middel van hun verhalen, poëzie en muziek leert het publiek deze personen beter kennen. Op 3 mei 2022 werd het Lespakket Empathie officieel gelanceerd voor de bovenbouw van het PO en de onderbouw van de VO. Om de kracht van empathie te verduurzamen, is het belangrijk jeugd en jongeren te leren wat empathie betekent en hoe je empathisch kan handelen, ook als je iemands gedrag of gevoel niet meteen begrijpt. Vanaf 2022 werd tevens een empathische kalender gelanceerd met activiteiten die plaatsvinden door heel Nederland in mei die aansluiten bij de thema´s van de Dag van Empathie. Deze kalender had tot doel zoveel mogelijke empathische activiteiten in mei toegankelijk te maken en bij een zo groot mogelijk publiek onder de aandacht te brengen. De empathische kalender bestond uit verschillende activiteiten zoals lezingen, documentaires, dans, voordrachten, theater of debat.

Het 10-jarige jubileum van de Nationale Dag van Empathie is via deze link terug te kijken.

Op woensdag 8 juni 2022 gingen het Zwart Manifest en Nederland Wordt Beter in dialoog met Zwarte Nederlandse Moslims over hun ervaringen, uitdagingen en de intersecties van hun verschillende identiteiten. Het is belangrijk dat Nederland de Zwarte gemeenschappen leert kennen in al haar diversiteit: kleuren, levensbeschouwing, meerstemmigheid en intersecties. In het maatschappelijke debat en tijdens gesprekken binnen de Zwarte gemeenschappen zijn Zwarte moslims vaak niet zichtbaar. Het brede programma heeft ook aandacht besteed aan de aspiraties en dromen van Zwarte moslims, oftewel Black Muslim joy. De uitzending is via hier te bekijken.

Op 21 juni 2022 hebben Nederland Wordt Beter, The Black Archives en FunX in samenwerking met Tony’s Chocolonely, Lush en DeGoedeZaak een campagne gestart om voor meer draagvlak te zorgen voor een nationale vrije dag op 1 juli. Op 1 juli (ook bekend als Keti Koti of Dia di Abolishon) herdenken en vieren we de afschaffing van de slavernij in Nederland. Omdat dit nog geen nationale herkende dag is, nodigden wij mensen uit om deel te nemen aan onze campagne voor een nationale vrije dag op 1 juli (ikneemvrijop1juli.nl).

De betrokken organisaties bundelen hun krachten om een signaal af te geven aan de overheid en werkgevers: de dag waarop we de afschaffing van de slavernij én het vieren van vrijheid worden gememoreerd, verdient een officiële erkenning. De gevolgen van het koloniale verleden werken namelijk nog altijd door in de huidige samenleving, denk aan institutioneel racisme. De organisaties maken daarnaast zichtbaar wat je op deze dag kunt doen: heri heri eten, je inlezen en herdenkingen bijwonen. Op www.ikneemvrijop1juli.nl zijn tips verzameld met boeken en podcasts om meer te leren over het slavernijverleden.

Fotocampagne: Ik doe mee en neem vrij op 1 juli

Als onderdeel van de campagne 'Ik neem vrij, totdat we allemaal vrij zijn' lanceerden wij een fotocampagne. Deze fotocampagne deed een beroep op werkend Nederland om vrij te nemen op 1 juli, zolang de politiek en het bedrijfsleven deze stap nog niet hebben gezet. Het doel was dat bedrijven hun werknemers op 1 juli vrij geven of zorgen voor een compensatiedag. Ter herdenking van 149 jaar afschaffing van de slavernij, lanceerden we deze fotocampagne samen met 149 inspirators op dinsdag 21 juni om 12:00 uur. Wij deden hiermee een beroep op iedereen om samen met ons deze succesvolle lancering voort te zetten om zoveel mogelijk mensen in Nederland te bereiken. Het was mogelijk mee te doen aan deze campagne door de volgende stappen: 1) Uploaden portretfoto op: https://mememaker.nl/ik-neem-vrij-op-1-juli/. Er werd dan een filter aan de profielfoto toegevoegd met de tekst: ‘ik neem 1 juli vrij totdat we allemaal vrij zijn.’ 2) Downloaden en delen foto op het gewenste social media-kanaal met #1julivrij.

Oproep aan werknemers - Ik doe mee en neem vrij op 1 juli

Als onderdeel van de campagne hebben wij een brief opgesteld die werknemers naar hun werkgever konden sturen om op 1 juli vrij te nemen. Via de website ikneemvrijop1juli.nl was het mogelijk een concept brief gericht aan de werkgever te downloaden. Deze conceptbrief bestaat uit een uitleg waarom de persoon op 1 juli vrij nam en doet een beroep op de werkgever om alle medewerkers vrij te geven of te zorgen voor een compensatiedag.

Oproep aan werkgevers - Onderteken het statement

Als onderdeel van de campagne was het voor werkgevers mogelijk om een statement te ondertekenen ‘Waarom wij onze werkgevers vrij geven op 1 juli’. Wij riepen werkgevers op om mee te doen met deze actie en hun medewerkers vrij te geven op 1 juli. Na het invullen van de gegevens op de website werd de organisatie toegevoegd aan de ondertekenaars & ontving de organisatie het statement om zelf te delen op website/in het netwerk.

Joepie! Op 23 juni 2022 heeft Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland (KIEN) het Sinterklaasfeest, zoals bijgeschreven door het Sint & Pietengilde, uitgeschreven uit de Inventaris Immaterieel Erfgoed Nederland. Het centrum nam hierin het advies over van de Toetsingscommissie Inventaris Immaterieel Erfgoed Nederland.

De inschrijving van het Sinterklaasfeest zoals deze in de Inventaris stond, voldeed niet langer aan (de ethische uitgangspunten van) het internationale UNESCO-verdrag voor immaterieel erfgoed. Een ingeschreven erfgoed mag bevolkingsgroepen niet discrimineren en dient respectvol om te gaan met culturele diversiteit en etnische identiteit. Dit was de eerste keer dat immaterieel erfgoed op basis van niet voldoen aan de ethische uitgangspunten uitgeschreven werd.

Black Lives Matter Parkstad, De gemeente Heerlen en het antidiscriminatiebureau Limburg werkten samen om discriminatie te bestrijden en aan te pakken door middel van een fototentoonstelling op 27 augustus 2022, onder leiding van onder andere Reanys Martis. In de fototentoonstelling 'Eerlijk gezegd' vertelden inwoners van Heerlen hun persoonlijke ervaringen rondom racisme en discriminatie.

Heerlen is een stad van diversiteit. Sinds de komst van de mijnen hebben veel mensen die niet uit Heerlen komen zich er gevestigd om te werken en de stad vorm te geven. De werken in deze tentoonstelling werden gemaakt tijdens conversaties met moedige deelnemers die zich kwetsbaar durven op te stellen en zo de dialoog omtrent de blinde vlekken in onze samenleving bespreekbaar te maken. De verschillende ervaringen laten een ander perspectief zien en zorgen voor bewustwording dat er nog veel te doen is.

Naast de fototentoonstelling waren er lezingen en educatieve projecten in samenwerking met regionale basisscholen. Klik hier voor meer informatie.

Op woensdag 21 september 2022 organiseerden stichting Nederland Wordt Beter (NLWB), Oy Vey en het Zwart Manifest het evenement: ‘Zwart Manifest in gesprek: met de Joodse gemeenschap’ in Huis De Pinto te Amsterdam. Tijdens dit programma gingen we in gesprek met experts, ervaringsdeskundigen en actieve burgers. Ondanks dat de Zwarte gemeenschap en de Joodse gemeenschap een geschiedenis kennen van racisme, structurele discriminatie en onderdrukking, is vandaag de dag solidariteit niet vanzelfsprekend. We keken naar de gezamenlijke geschiedenis en we blikten vooruit naar de toekomst. Dit was het eerste (bekende) publiekelijk gesprek voor de Joodse en Zwarte gemeenschap om dichter bij elkaar te komen. De volgende sprekers droegen bij aan deze inspirerende avond: Joana Cavaco, Jelle Zijlstra en Lievnath Faber (namens Oy Vey en medeorganisator van de avond), Benjamin Fro(Act), Jerry Afriyie (namens Zwart Manifest en medeorganisator van de avond), Sergio Berrenstein (voorzitter Dag van Eliezer), Maurice San A Jong (wetenschapper), Gert Oostindie (wetenschapper).

Het evenement was fysiek bij te wonen en te volgen via de livestream.

Op 15 oktober 2022 werd geschiedenis geschreven in Almere. Hier werd het standbeeld van Enith Brigitha onthuld, de eerste vrouw van Kleur die namens Nederland een olympische zwemmedaille won. Het standbeeld werd in het Lumièrepark onthuld om 13:56:65 uur (de 100 meter tijd van Enith Brigitha tijdens de Olympische Spelen 1976 waar ze een bronzen medaille won). Het beeld is gemaakt door beeldhouwer Patrick Mezas. Mo Hersi en Patrick startten in oktober 2020 met het initiatief: een crowdfunding voor een standbeeld van Enith Brigitha. Hun idee was om het boegbeeld Enith Brigitha te eren voor haar bijzondere prestaties en maatschappelijke betrokkenheid. Een zeer bijzondere prestatie die over de gehele wereld werd gevierd. Het is een groot succes gebleken! Met het crowdfunding platform Voordekunst en diverse donateurs, waaronder het Prins Bernhard Cultuurfonds, Cultuurfonds Almere en Stichting Nederland Wordt Beter werd een mooi bedrag opgehaald. Met de donatie van €3000 van Nederland Wordt Beter kon een begin gemaakt worden en verder gezocht worden naar andere fondsen. In samenwerking met de gemeente Almere is men twee jaar druk bezig geweest om te zorgen dat het standbeeld van Enith Brigitha op een mooie plek in Almere kon komen te staan.

Op 7 november 2022 kondigde KOZP een jaar lang acties tegen zwarte piet aan in het kader van 150 jaar afschaffing van de slavernij en bijna 100 jaar verzet tegen zwarte piet.

Hierbij werd een beroep gedaan op iedereen om solidair te zijn met de strijd tegen zwarte piet-racisme en in actie te komen, op een eigen manier. Om in actie te komen in de eigen gemeente, stad, dorp, thuis, op school, op straat, op werk, in de supermarkt, in de winkel, bij de buren, tijdens pakjesavond, tijdens een wedstrijd of tijdens een concert. We riepen op om te flyeren, posters te plakken, moeilijke gesprekken te voeren, en alles wat bijdraagt aan een niet te ontlopen olievlek aan veranderingen. De grootte, omvang, breedte en diepte van de actie maakte niet uit, zolang iemand maar een actie van verzet toonde in het actiejaar, tot 5 december 2023.

Op 7 november 2022 hielden twaalf activisten van Extinction Rebellion een vreedzame sit-in tijdens een gemeenteraadsvergadering in Emmen, in solidariteit met Kick Out Zwarte Piet. Met dit protest spraken zij zich uit tegen anti-Zwart racisme, dat net zoals de klimaatcrisis is gebouwd op eeuwenlange uitbuiting van mens en planeet. Ze eisten dat de gemeente zou zorgen dat de racistische figuur achterwege bleef bij de intocht van Sinterklaas. De burgemeester schakelde de politie in en de activisten werden gearresteerd tijdens de vreedzame sit-in. Kort nadat de sit-in had plaatsgevonden volgde vanuit Stichting Sinterklaas Emmen het bericht dat zij vanaf 2023 alleen met roetveegpieten zouden werken.

Op 13 februari 2023 vond de hoorzitting plaats bij de politierechter in Assen, waarbij de activisten de omslag benoemden als teken van het belang van antiracistische actie. Jerry Afriyie van KOZP/Nederland Wordt Beter: “De twaalf Extinction Rebellion activisten verdienen niet alleen vrijspraak, maar ook soortgelijke inspanningen van alle anderen die racisme in nabijheid van kinderen veroordelen. De strijd tegen zwarte piet, de meest zichtbare en tastbare vorm van anti-Zwart racisme, gaat ons allen aan.” De twaalf activisten van Extinction Rebellion werden ontslagen van alle rechtsvervolging voor het plegen van lokaalvredebreuk.

Op donderdag 10 november 2022 lanceerde KOZP in samenwerking met de DeGoedeZaak een meldpunt voor zwarte piet. Met het Meldpunt Zwarte Piet brachten we het gebruik van de racistische karikatuur zwarte piet in kaart. Na twee coronajaren waarin veel Sinterklaasintochten niet doorgingen was het tijd om inzicht te krijgen in waar actie nodig is. Want ook al kon het in de Randstad soms voelen alsof zwarte piet verleden tijd is, in grote delen van Nederland was dat zeker nog niet het geval. Ons verzoek was: ga langs bij de intocht in eigen gemeente, stad, dorp of plaats en laat ons via het meldpunt weten wat de stand van zaken is. Via de pagina was het mogelijk om een foto of filmpje te uploaden. Het doel was om te zorgen dat er in 2023 – wanneer het 150 jaar geleden is dat er een einde kwam aan de slavernij in het Nederlandse Koninkrijk – een goed overzicht was van waar we nog in actie moesten komen. We hebben dit overzicht toen gebruikt om te bekijken op welke plekken we de jaren daarna nog moesten demonstreren.

Op 11 november 2022 heeft KOZP een toolkit gelanceerd voor actievoerders. De toolkit is te vinden op https://kozwartepiet.nl/toolkit/. De toolkit was bedoeld voor de vele actievoerders, betrokkenen en geïnteresseerden om op te komen tegen zwarte piet-racisme en op te staan voor een Feest voor alle Kinderen. In deze toolkit is informatie, tips en inspiratie te vinden om zelf of samen met anderen in actie te komen. De toolkit was onderdeel van het KOZP actiejaar, van 7 november 2022 tot 5 december 2023.

De toolkit bevat geleerde lessen en ervaringen opgedaan door actievoerders en partners van KOZP die wij willen doorgeven. Met name aan de volgende generatie actievoerders in de hoop dat zij de strijd voortzetten en dat ze het wiel niet opnieuw hoeven uit te vinden.

Deze Toolkit is tot stand gekomen onder coördinatie van Stichting Nederland Wordt Beter, in samenwerking met Stroomversnellers en LUSH NL. De volgende organisaties hebben een input geleverd en/of ons geïnspireerd: Amnesty International, Raisin Asians, De Goede Zaak, Extinction Rebellion, Stichting We Promise, MilieuDefensie, Greenpeace.

Op zaterdag 12 november 2022 heeft voetbalclub FC Volendam anti-zwart racisme in haar stadion toegestaan. Tientallen supporters, uitgedost als zwarte piet, mochten een statement maken voor het behoud van de racistische karikatuur zwarte piet tijdens de voetbalwedstrijd FC Volendam-FC Utrecht. De groep hield gedurend de wedstrijd een grote banner omhoog met het statement: ‘Fuck K.O.Z.P.’ erop. Het is overduidelijk dat voetbalsupporters deze mooie sport misbruikten om hun racistische en hatelijke gedachtegoed te verspreiden. Wij hebben toen wederom een dringend beroep gedaan op de KNVB, voetbalclubs, sponsoren, coaches en andere verdieners om hun verantwoordelijkheid te nemen en een bondgenoot te zijn in de strijd tegen anti-zwart racisme in de voetballerij. Lees hier het statement van NLWB.

Op 15 november 2022 is het lespakket ‘De Geschiedenis van Sint en Piet' gelanceerd. Het lespakket bestaat uit onder andere een docentenhandleiding, printmaterialen, werkboek en powerpoint-presentaties. Het lespakket is geschikt voor de bovenbouw van de basisschool, de onderbouw van de middelbare school en andere educatieve doeleinden. Met dit lespakket scheppen docenten samen met leerlingen helderheid over de ontstaansgeschiedenis en het veranderingsproces van de Sinterklaastraditie.

Het lespakket is ontwikkeld door leerkrachten uit het basis- en voortgezet onderwijs, lerarenopleiders, experts op het gebied van zwarte piet en racisme en vrijwilligers van Nederland Wordt Beter.

De onderwerpen van de vier lessen zijn:

• De geschiedenis van het Sinterklaasfeest;
• De (geschiedenis van de) karikatuur zwarte piet en racisme;
• De verschillende meningen over zwarte piet;
• De toekomst van het Sinterklaasfeest en aanpassingen van zwarte piet.

Het lespakket kan via deze link gedownload worden.

Op 19 november 2022 was Kick Out Zwarte Piet van plan te demonstreren bij de Sinterklaasintocht in Staphorst. Ook in Staphorst was verandering nodig. Onze demonstratie tijdens de Sinterklaasintocht was gericht op het volwassen publiek, de gemeente Staphorst, de sponsoren van de intocht en alle vrijwilligers en betrokkenen. Met de demonstratie eiste KOZP dat de gemeente eindelijk stelling innam in de kwestie en daar ook naar zou handelen, bijvoorbeeld door middel van beleid, om zo de veiligheid van alle inwoners van Staphorst gedurende de Sinterklaasperiode en daarbuiten te waarborgen.

Het vreedzame protest van KOZP in Staphorst werd helaas onmogelijk gemaakt door haat, intimidatie en geweld vanuit de Staphorst gemeenschap. De beloofde politiebegeleiding liet KOZP in de steek voordat de bestemming in Staphorst bereikt was, waarna geweldplegers hun gang konden gaan. De auto’s en bussen met demonstranten werden opgewacht door trekkers, auto’s en een grote menigte. Er werd met eieren gegooid, vreedzame demonstranten en hun voertuigen werden overgoten met brandstof en bekogeld met fakkels en vuurwerk. Ook waarnemers van Amnesty die aanwezig waren, werden belaagd. Het is duidelijk dat dit extreem gevaarlijke situaties heeft opgeleverd die nog veel slechter hadden kunnen aflopen.

Als gevolg van de gewelddadigheden en de kritiek hierop heeft minister Dilan Yeşilgöz-Zegerius de Inspectie van Justitie en Veiligheid, de opdracht gegeven om onderzoek te doen naar het optreden van de politie rondom het KOZP protest. Ook werd er een strafrechtelijk onderzoek gestart door het Openbaar Ministerie en werden er foto’s van verdachten gepubliceerd via Opsporingverzocht. Vier verdachten werden vervolgd.

Op 20 november 2022 heeft Jan van Zanen, burgemeester van Den Haag, excuses aangeboden voor het slavernijverleden van de stad. Dat deed hij tijdens de presentatie van een studie naar het slavernij- en koloniale verleden van Den Haag door het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV). “Racisme is nog altijd een vergiftigende kracht, ook in onze samenleving. Juist daarom is de erkenning van het leed dat het systeem van kolonialisme en slavernij heeft veroorzaakt zo belangrijk. Het racisme van nu kunnen wij pas echt aanpakken wanneer de herinnering aan de oorsprong van het racisme en de gevolgen ervan, kolonialisme en slavernij, onderdeel wordt van ons collectieve geheugen. En dat is op dit moment nog niet het geval.”

Den Haag volgt daarmee andere steden die eerder excuses maakten voor de rol in het slavernijverleden. De burgemeesters van Amsterdam, Rotterdam en Utrecht gingen voor.

Op 23 november 2022 heeft Lush samen met Nederland Wordt Beter opnieuw een limited edition bath bomb gelanceerd voor een Sinterklaasfeest voor alle kinderen. Het campagnevoerende cosmeticabedrijf moedigt haar klanten in de winkels en online aan om zich middels de nieuwe toolkit van Nederland Wordt Beter uit te spreken en zich in te zetten voor een inclusieve Sinterklaasviering. De Bonne Bonne bath bomb was exclusief verkrijgbaar in de Nederlandse en Belgische Lush-winkels en online. De volledige winst uit de verkoop van deze bath bomb ging naar Nederland Wordt Beter.

Op 5 december 2022 heeft Feest Voor Alle Kinderen namens Nederland Wordt Beter & KOZP ruim 250 inclusieve sinterklaaspakketten naar basisscholen in Staphorst en omgeving gestuurd. Deze handreiking is gedaan na de gewelddadige schending van het demonstratierecht door Staphorsters. Twee weken daarvoor werd het vreedzame protest van KOZP in Staphorst onmogelijk gemaakt door haat, intimidatie en geweld vanuit de Staphorst gemeenschap.

Het platform Feest voor alle Kinderen is geïnitieerd toen steeds meer gemeenten, bedrijven en gezinnen voorstanders van verandering werden en inspiratie zochten om de duurzame transitie van zwarte piet naar Piet mogelijk te maken. In de sinterklaaspakketten zat een kleine selectie aan artikelen waarmee een feestelijke inclusieve pakjesavond gevierd kan worden, waaronder een chocoladereep van Tony’s Chocolonely, speelgoed, inclusieve slingers en cadeaupapier, en een zelfontworpen sinterklaasspel. Verder werden scholen verwezen naar ons platform Feest Voor Alle Kinderen waar je kosteloos tips & tools, een lespakket, handige links naar inclusieve Sinterklaasartikelen en nog veel meer vindt. Het doel was de al ingezette verandering op scholen verder aan te moedigen of de scholen die nog niet zo ver waren te inspireren om verandering te omarmen zodat ook in Staphorst en omgeving een veilige en inclusieve sinterklaasviering mogelijk is op school.

Op 19 december 2022 heeft de toenmalige minister-president van Nederland, Mark Rutte, namens de Nederlandse staat excuses aangeboden voor het Nederlandse slavernijverleden in het Nationaal Archief in Den Haag. De historische excuses zijn aangeboden voor het handelen van de Nederlandse staat aan alle tot slaaf gemaakten die wereldwijd onder dat handelen hebben geleden, aan hun kinderen en alle nazaten tot in het hier en nu. "We doen dit, en we doen dit nu, om staande op de drempel van een belangrijk herdenkingsjaar, samen de weg vooruit te vinden. We delen niet alleen het verleden, maar ook de toekomst. Dus zetten we vandaag een komma, geen punt." De excuses markeren een historisch moment dat voortgekomen is uit generatielange strijd voor erkenning, excuses en herstel vanuit nazaten van tot slaaf gemaakten en kolonialisme. De excuses zijn een grote en belangrijke stap die onderdeel is van een proces van bewustwording en erkenning van de nog steeds aanwezige gevolgen van het Nederlandse verleden van kolonialisme en slavernij.

Naast de excuses werd een belofte gedaan voor het vrijmaken van 200 miljoen voor:

• Intensivering van anti-discriminatiemaatregelen;
• Het opzetten en inrichten van een fonds/subsidieregeling met wettelijke grondslag voor sociale en maatschappelijke initiatieven;
• Een tijdelijke regeling tot kosteloze naamswijziging voor nazaten van tot slaaf gemaakten.

Daarnaast werd er structureel 8 miljoen vrijgemaakt voor het oprichten van een onafhankelijk Herdenkingscomité Slavernijverleden voor de invulling en organisatie van een waardige herdenking van het Nederlandse slavernijverleden.

Net als velen waren we vanuit Nederland Wordt Beter en het Zwart Manifest ook kritisch op de inhoud en vorm van de excuses voor het Nederlands slavernijverleden. Op verschillende momenten en manieren is terechte verontwaardiging uitgesproken over het proces, het gebrek aan afstemming, de insensitieve eenzijdige besluitvormingen en de slechte communicatie. Ook werden onze drie belangrijkste adviezen niet overgenomen:

1. Erken bij wet dat de slavenhandel en de slavernij die tussen de zestiende eeuw en 1 juli 1863 direct of indirect onder Nederlands gezag hebben plaatsgevonden, misdrijven tegen de menselijkheid waren.
2. Spreek bij het aanbieden van excuses de bereidheid uit bij wet om dit historisch onrecht dat tot op heden in velerlei vormen wordt ervaren, zoals discriminatie en institutioneel racisme, zoveel mogelijk te herstellen.
3. Een geoormerkt Koninkrijksfonds per 1 juli 2023 voor structurele en duurzame financiering van herstelmaatregelen.

Excuses moeten niet alleen gemaakt, maar ook aanvaard worden. Nazaten zijn aan zet om aan te geven wat er nodig is om de excuses ook te aanvaarden. Dat proces is gestart na de excuses en moet leiden tot een inhoudelijk herstelplan dat zorg draagt dat achterstellingen en voortdurende neokoloniale verhoudingen worden weggenomen en institutioneel racisme wordt aangepakt. Dit is nodig voor maatschappelijk herstel. Klik hier en hier om het statement van Nederland Wordt Beter te lezen.

Van 1 juli 2023 tot 1 juli 2024 werd, met name in Nederland en Caribisch Nederland, extra aandacht besteed aan de 150-jarige afschaffing van de Nederlandse slavernij. Het kabinet had 2 miljoen euro beschikbaar gesteld voor de organisatie van activiteiten tijdens het Herdenkingsjaar door bijvoorbeeld maatschappelijke organisaties en culturele instellingen.

Ter transparantie naar de Zwarte gemeenschap en betrokkenen had de stichting een statement uitgebracht dat stichting Nederland Wordt Beter en de campagnes en projecten (denk hierbij aan KOZP / Zwarte Piet is Racisme-campagne, Dag van Empathie, Feest voor alle Kinderen en onze lespakketten) geen aanvraag of beroep zouden doen op de beschikbare gelden. Als organisatie waren we aanjager en niet uitvoerder. Onze bijdrage ging om kansen creëren en/of deuren openen om de weg vrij te maken voor Zwarte instituten, organisaties en individuen in de Zwarte gemeenschappen om aan de slag te gaan voor het welzijn van de Zwarte gemeenschappen. Ondanks dat we op alle punten in aanmerking kwamen om gelden aan te vragen en te ontvangen, zagen wij hier van af. Dit standpunt gold ook voor het bewustwordingsfonds van 200 miljoen dat het kabinet n.a.v. de excuses voor het Nederlands Slavernijverleden had aangekondigd.

Het gehele statement is hier te lezen.

De gemeente Amsterdam besluit in 2019 in te grijpen na toenemende geweldsincidenten en de (dodelijke) steekpartijen tussen jongeren uit Zuidoost en rivaliserende groepen, waar onder andere Jay-Ronne Grootfaam (18) dodelijk slachtoffer van werd. De gemeente wordt meegegeven om de bewoners te betrekken in de aanpak, in diverse meetings met kritische bewoners en stakeholders waaronder Wij Amsterdam Zuidoost (met o.a. Jerry Afriyie en Nancy Read). De gemeente kiest er echter voor om de gefaalde aanpak vanuit Rotterdam-Zuid genaamd ‘Masterplan’ over te nemen zonder de bewoners uit Zuidoost voldoende mee te nemen. De aanpak uit Rotterdam had niet de gewenste resultaten en heeft veel bewoners benadeeld, dit wilden de kritische bewoners uit Amsterdam voorkomen. Ook in Amsterdam faalde de aanpak.

In 2023 concludeerde programmadirecteur van het Masterplan Saundra Williams dat er iets anders nodig was om de beoogde systeemtransitie in beweging te krijgen. ‘Het is tijd om toe te werken naar een nieuwe werkpraktijk, waarbij de systemische werkwijze ruimte maakt voor de inbreng en het eigenaarschap van de leefwereld.’’

Naar aanleiding van het vertrek van Saundra Williams als programmadirecteur Masterplan Zuidoost en de achterliggende redenen van haar vertrek, hebben leden van de community via een brandbrief aan de Alliantie Masterplan Zuidoost hun zorgen geuit. Deze zorgen gingen over de transparantie van de werkwijze van de Alliantie Masterplan Zuidoost en het handelen in het belang van de community. In de praktijk ervaren wij onvoldoende dat het eigenaarschap van bewoners door de Alliantie Masterplan Zuidoost omarmd en gefaciliteerd wordt. Meer lezen via hier en hier.

Op 17 juni 2023 vond er een vrolijke protestparade plaats in de Bijlmer. Scholieren kunnen niet meedoen aan Keti Koti omdat het geen officiële vrije dag is. Om duidelijk te maken dat daar verandering in moet komen, protesteerden kinderen voor een vrije 1 juli. Het initiatief werd georganiseerd door de stichting achter Little Miss Kwakoe en ondersteund door Stichting Nederland Wordt Beter, initiatiefnemer van ‘Maak van 1 juli een officiële vrije dag!’. In de mooiste klederdrachten én met protestborden en bands liep de parade van buurthuis No Limit in Ganzenhoef naar buurthuis Kwakoe (Podium ZO!). Daar vonden verschillende optredens plaats voor en door kinderen. Van spoken word tot dans en van rap tot theater.

Een week voor de protestparade werd er een workshop gegeven aan 40 kinderen van 7 tot en met 15 jaar bij buurthuis No Limit. Tijdens de workshop vertelde mevrouw Overman, het brein achter Little Miss Kwakoe, over klederdracht en trots. Ook kregen de kinderen protesteertips van de bekende activist Jerry Afriyie en konden zij hun eigen protestbord maken. Kinderwoordvoerder Jadeley (12). “Keti Koti is een hele belangrijke dag voor mij, mijn familie en mijn Surinaamse en Nederlandse cultuur. Toch kan ik ‘m niet altijd vieren en herdenken met mijn familie omdat ik geen vrij krijg van school. Dat vind ik oneerlijk.”

Op 22 juni 2023 werd er een landelijke brievenactie aan het CDA gelanceerd om van 1 juli - Keti Koti; ook bekend als Dia di Abolishon - een erkende nationale feestdag te maken en mensen de gelegenheid te bieden deze dag vrij te nemen en te krijgen. De brievenactie richtte zich specifiek op de CDA-fractie omdat zij nodig waren voor een meerderheid in de Tweede Kamer om te komen tot de bestendiging van 1 juli als nationale feestdag en – daarmee uiteindelijk – een vrije dag. D66, PvdA, SP, GroenLinks, ChristenUnie, Partij voor de Dieren, Volt, BIJ1 en DENK hadden de petitie al ondertekend. Dit ging om een vervolgcampagne op de ‘ik neem vrij op 1 juli’-actie van Nederland Wordt Beter, FunX, The Black Archives, DeGoedeZaak, Tony’s Chocolonely en LUSH. 1 juli viel in 2023 op een zaterdag; een vrije dag voor velen. De betrokken organisaties bundelden dit jaar opnieuw hun krachten om een signaal af te geven aan de overheid: “Geef elk jaar vrij op 1 juli, niet alleen dit jaar, om de slavernij te herdenken en de vrijheid te vieren.” De gevolgen van het koloniale verleden werken namelijk nog altijd door in de huidige samenleving, denk aan institutioneel racisme. Via de campagnewebsite kon iedereen de brief ondertekenen, die rechtstreeks naar de CDA-fractie werd gestuurd.

Op 1 juli 2023, 150 jaar na de feitelijke afschaffing van de slavernij in Nederland, heeft Koning Willem-Alexander, excuses aangeboden voor het Nederlandse slavernijverleden. Ook vroeg hij om vergiffenis, vanwege het overduidelijke gebrek aan handelen en de betrokkenheid van zijn voorouders tegen deze misdaad tegen de menselijkheid. Willem-Alexander herhaalde dat slavernij een misdaad is tegen de menselijkheid. "Van alle vormen van onvrijheid is slavernij het meest vernederend en mensonterend." Ook zei hij: "We dragen de gruwelijkheden van het slavernijverleden met ons mee. De effecten zijn nog steeds voelbaar, bijvoorbeeld via racisme."

Uit onderzoek werd geconcludeerd dat de Oranjes tussen 1675 en 1770 omgerekend naar vandaag ruim 545 miljoen euro hebben verdiend aan kolonialisme en slavernij. Nader onderzoek moet meer duidelijkheid brengen over de rol van de Oranjes.

Op 1 juli 2023 hebben Vlissingen, Middelburg en Zeeland hun excuses aangeboden voor hun rol bij het slavernijverleden tijdens de 150e viering van Keti Koti. “Uit Zeeuwse en Hollandse havens, waaronder Vlissingen en Middelburg, vertrokken in de 17e, 18e en 19e eeuw vele honderden schepen naar Afrika om daar mensen tot slaaf te maken, ze onder dwang naar de overzijde van de oceaan te brengen, naar de koloniën in Noord- en Zuid-Amerika om ze daar vervolgens als handelswaar te verkopen. Vrouwen, mannen, maar ook jonge kinderen. Honderdduizenden mensen trof dit lot.”

Op 8 juni 2023 werden er ook excuses aangeboden door de provincie Zuid-Holland voor de rol bij het slavernijverleden. Zuid-Holland had "een belangrijke plek" in de slavernijgeschiedenis, zegt historicus Karwan Fatah-Black, die de onderzoeksresultaten presenteerde van het onderzoek naar het slavernijverleden. "De Staten van Holland hadden op politiek niveau een coördinerende en sturende rol in de opbouw van het koloniale rijk." Binnen de Staten-Generaal pleitte het gewest volgens de onderzoeker voor hard optreden, "bijvoorbeeld voor militaire operaties die slavenopstanden neersloegen".

Op 17 november 2023 werd door de gemeente Haarlem excuses aangeboden tijdens de presentatie van het boek Koloniaal Haarlem voor de betrokkenheid van het stadsbestuur bij het slavernijverleden. Haarlem had geen scheepswerven of kantoren van de grote handelsbedrijven maar de stad profiteerde wel degelijk, aldus het onderzoek dat de gemeenteraad liet uitvoeren door het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde. Haarlemmers voeren mee op handelsschepen die ook tot slaaf gemaakten vervoerden. Ook bezaten Haarlemmers aandelen in plantages en hadden ze belangrijke posities in de koloniën, concludeert het onderzoek.

Op 19 december 2019 heeft het college van burgemeester en wethouders van Delft excuses aangeboden voor de rol van hun voorgangers in het slavernijverleden. Dankzij het onderzoek dat de gemeente liet doen is bekend dat Delftenaren nauwe relaties hadden met de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) en de West-Indische Compagnie (WIC). Veel Delftse burgers werkten voor de VOC en de WIC. Ook waren er veel inwoners die tot slaaf gemaakten kochten, erfden of verkochten.

Op zaterdag 1 juli, tijdens Keti Koti ofwel Dia di Abolishon, heeft mensenrechtenorganisatie Stichting Nederland Wordt Beter (NLWB) het volledig nieuwe en gratis Lespakket Nederlands Slavernijverleden & Racisme gelanceerd. Het lespakket is gratis te downloaden via de website voor docenten, ouders en andere geïnteresseerden.

Hoewel de aandacht voor het Nederlandse koloniale- en slavernijverleden de afgelopen jaren is toegenomen, is er nog steeds te weinig begrip van. Met dit lespakket draagt Nederland Wordt Beter bij aan bewustwording onder Nederlandse kinderen en jongeren. Met dit lespakket maken we de grote omvang van het Nederlandse koloniale- en slavernijverleden inzichtelijk door verschillende betrokken gebieden te behandelen: West-Afrika, Indonesië, het Caribisch gebied en Suriname en Zuid-Afrika. Er is niet alleen aandacht voor de periode van kolonisatie, maar ook voor het pre-koloniaal verleden: zo doorbreken we de mythe dat de Nederlandse en andere Europese kolonisatoren lege of on(der)ontwikkelde gebieden bezetten.

Het lespakket bestaat uit onder meer een bronnenblad, opdrachten en keuze-opdrachten en een begrippenlijst. Daarnaast is er een docentenhandleiding met antwoordenblad en een bronnenlijst. Het pakket is bedoeld voor leerlingen van de hogere klassen van het basisonderwijs en de onderbouw van het middelbaar onderwijs. De leerlingen leren niet alleen over de geschiedenis, maar leren ook kritisch na te denken over de beelden die op school en in de media tot hen komen over het koloniale verleden en ooit gekoloniseerde landen.

Op dinsdag 11 juli 2023 vond er een bijeenkomst plaats tussen bewoners uit Amsterdam Zuidoost/de Bijlmer en de Alliantie Masterplan Zuidoost over de werkwijze, doorstart en vertegenwoordiging van bewoners binnen het Masterplan Zuidoost. Deze bijeenkomst vond plaats in NoLIMIT in Amsterdam Zuidoost en werd door 100 bewoners bijgewoond (de maximale capaciteit van de zaal).

Eerder zijn door bewoners via een brandbrief aan de Alliantie Masterplan Zuidoost zorgen geuit over de transparantie van de werkwijze van de Alliantie Masterplan Zuidoost en het handelen in het belang van de community. Naar aanleiding hiervan is er een community bijeenkomst ingepland. Tijdens de bijeenkomst ging de Amsterdam Zuidoost community met de Alliantie Masterplan Zuidoost in gesprek over:

• De handelswijze van de Alliantie Masterplan Zuidoost rondom de koppeling van de leefwereld en systeemwereld;
• De vertegenwoordiging van bewoners in de Alliantie Masterplan Zuidoost;
• Inspraak van bewoners over aanstelling nieuwe vertegenwoordiger/functionaris die verantwoordelijk is voor vervolg van het Masterplan Zuidoost.

De bijeenkomst is terug te kijken via deze link en deze link.

In aanloop naar de 36e editie van het jaarlijkse Zomercarnaval Rotterdam in 2023 werd bekendgemaakt dat de organisatie regels had toegevoegd aan het reglement die koloniaal zijn en de Caribische culturele traditie inperken. In het reglement van het Zomercarnaval stond het volgende: “Dansen kan heel provocerend en/of vulgair zijn. Vooral met zijn tweeën, als bepaalde seksuele bewegingen op straat worden nagebootst. Dit is niet toegestaan. Ook het dansen van bubbeling (sic) is niet toegestaan.” De reden daarvan? “Dit wordt door de Organisatie gekenmerkt als een provocerende ordinaire dans.”

Het is duidelijk dat de organisatie van het Zomercarnaval met deze bepalingen geheel voorbij ging aan de oorsprong van het Carnaval en de betekenis ervan voor veel gemeenschappen in de regio Rotterdam en daarbuiten. Carnaval is een van oorsprong Caribisch feest waar veel traditionele en cultureel belangrijke dansvormen voorkomen – tradities en cultuur die door de organisatie van het Zomercarnaval als ‘vulgair’ en ‘ordinair’ werden bestempeld. Op de site van het zomercarnaval stond: “Wat ooit begonnen is als een Antilliaans feest, is inmiddels uitgegroeid tot een Nederlands feest of beter nog een multicultureel feest.” Door de nieuwe regels werd duidelijk dat de organisatie het verdringen en zelfs het verbieden van Caribische cultuur als ‘groei’ of ‘verbetering’ van het feest ziet. Het is een zorgelijke ontwikkeling wanneer bedrijven en gemeentes verboden instellen op muziek, dans en kledingstijl.

Nederland Wordt Beter en het Zwart Manifest deden een oproep om aan de organisatie en de gemeente Rotterdam duidelijk te laten weten dat deze regels koloniaal, racistisch en niet-inclusief zijn.

Naar aanleiding van de ophef werd er in september 2023 een bijeenkomst georganiseerd door Art.1 Midden Nederland en Radar Rotterdam met Stichting Zomercarnaval NL en het maatschappelijk middenveld. Jerry Afriyie sloot aan namens Nederland Wordt Beter. Als resultaat van deze bijeenkomst werd het reglement van het Zomercarnaval aangepast.

Op 15 december 2023 werd bekend dat de gemeente Hoorn geen excuses aanbiedt voor het slavernijverleden. De motie waarin werd opgeroepen om excuses te maken werd ingediend door de lokale fracties van PvdA en D66. De motie werd gesteund door GroenLinks, de ChristenUnie en Sociaal Hoorn. Daarmee waren 14 van de 35 raadsleden voor, te weinig dus voor een meerderheid.

Eind juni is een onderzoek gepresenteerd naar de rol van Hoorn in de slavenhandel.

Hoorn speelde in de zeventiende en achttiende eeuw een hoofdrol in de Nederlandse slavenhandel. "Als een van de weinige steden die vertegenwoordigd waren in de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) en de West-Indische Compagnie (WIC), was Hoorn sterk bij het Nederlandse systeem van slavernij betrokken", concludeerden de onderzoekers. Het merendeel van de stadsbestuurders van Hoorn had ook een hoge functie binnen de VOC en WIC, de twee handelscompagnieën die in de loop van honderden jaren naar schatting anderhalf miljoen mensen hebben vervoerd, verhandeld en tot slaaf gemaakt.

Stadsbestuurders waren verantwoordelijk voor de compagnieschepen waarmee duizenden tot slaaf gemaakte mensen onder Hoornse vlag werden verscheept en verhandeld. De Hoornse gouverneur-generaal Jan Pieterszoon Coen legde bovendien de basis voor de Nederlandse slavernij in Azië en was verantwoordelijk voor de massamoord op de Indonesische Banda-eilanden. Zijn standbeeld staat in het centrum van de stad.

Op 1 juni lieten ruim 18.000 mensen in Amsterdam hun stem horen tegen anti-zwart racisme. In de weken daarna demonstreerden meer dan 70.000 mensen in onder andere Den Haag, Rotterdam, Utrecht, Leeuwarden, Middelburg, Almere, Heerlen, Eindhoven en Amsterdam Zuidoost. Tienduizenden demonstranten, die na jaren van protesteren tegen zwarte piet en institutioneel racisme, in solidariteit optrokken met de Black Lives Matter-beweging. Zelfs het kabinet en premier Mark Rutte moesten in de historische zomer van 2020 erkennen dat racisme ook in Nederland een ‘systemisch probleem’ is.

Deze gebeurtenissen zetten het land op koers om meer inspanning te tonen in de strijd tegen institutioneel racisme. Vijf jaar na het historische Black Lives Matter-protest op de Dam blikt Omroep Zwart terug met de beweging Nederland Wordt Beter, KOZP, activisten, betrokkenen en experts die erbij waren. Met indringende studio-interviews en exclusief archiefmateriaal kijken deelnemers aan de demonstratie terug op deze mijlpaal en werpen ze een blik op het heden en de toekomst van het antiracisme-activisme in Nederland. Met rauwe emoties, teleurstelling en hoop worden kijkers uitgenodigd te reflecteren en na te denken over hun eigen positie. De documentaire werd uitgezonden op 1 juni 2025, 5 jaar na de demonstratie op de Dam, met bijdragen van Jerry Afriyie, Akwasi, Naomie Pieter, Amber Kortzorg en Mitchell Esajas.

Van 29 tot 31 augustus 2025 vond de 24e editie van het festival ‘Into the Great Wide Open’ op Vlieland plaats. Stichting Nederland Wordt Beter was dit weekend met een team vrijwilligers aanwezig voor de lancering van de laatste campagne ‘Neem het stokje over’. Een boodschap aan de samenleving om de successen van 15 jaar anti-zwart racisme activisme te bewaken.

Tijdens de tweede avond van het festival heeft Jerry Afriyie officieel de eindsprint van NLWB aangekondigd, op het podium samen met rapper Sef. Afriyie deed een beroep op de aanwezigen van het festival om na 5 december 2025 het stokje over te nemen. Dit verzoek werd onder luid gejuich positief ontvangen.

Jerry Afriyie: “In dit land is het vaker misgegaan en in ditzelfde land is er ook altijd plaatsgemaakt voor veranderingen. Of het om vrouwenkiesrecht ging of om betere arbeidsomstandigheden. De afschaffing van de Nederlandse slavernij of het homohuwelijk. Iedere generatie heeft naar haar beste kunnen voor dit land gevochten. Zodat wij, jij en ik, niet alleen de vruchten kunnen plukken, maar ook om de strijd voort te zetten.”

Tijdens dit festival weekend hebben de vrijwilligers van Nederland Wordt Beter met honderden bezoekers gesproken over hoe zij denken het stokje over te kunnen nemen.

Op 11 oktober 2025, tijdens de maand van de geschiedenis en Black Achievement Month, lanceerde Beweging Nederland Wordt Beter (NLWB) de langverwachte ‘Historische Kalender Slavernij- en koloniaalverleden’. De lancering vond plaats bij het Stadsarchief Amsterdam.

Van 2020 tot 2025 heeft een groep vrijwilligers van Nederland Wordt Beter aan deze kalender gewerkt. De unieke en educatieve kalender brengt onderbelichte gebeurtenissen en personen uit de Nederlandse koloniale- en slavernijgeschiedenis onder de aandacht. Ook recente ontwikkelingen op het gebied van Zwarte emancipatie zijn hierin opgenomen. Het resultaat is een toegankelijke en informatieve tijdlijn die lezers uitnodigt hun kennis te verdiepen. Het doel: het vergroten van bewustwording en het doorgeven van kennis aan toekomstige generaties. Met dit educatieve project wil NLWB het bewustzijn omtrent de omvang en gebeurtenissen uit het Nederlandse koloniale en slavernijverleden vergroten, de nieuwsgierigheid prikkelen en de strijd voor emancipatie bevorderen.

vergetenbladzijden.nl

De eindtentoonstelling Nederland, word beter! – De impact van 15 jaar Zwart activisme vond plaats van 2 november 2025 tot en met 1 februari 2026 (donderdag t/m zondag) bij Beautiful Distress House in Amsterdam Noord.

De tentoonstelling bood een indringend overzicht van de strijd van Nederland Wordt Beter. Bezoekers kregen een unieke inkijk in het activistische werk van de afgelopen jaren, en de impact daarvan op de samenleving. De expo nam bezoekers mee langs vijftien jaar strijd tegen anti-zwart racisme en institutionele uitsluiting, en liet zien wat de beweging Nederland Wordt Beter & Kick Out Zwarte Piet samen met duizenden mensen in het hele land heeft bereikt. Aan de hand van een visuele tijdlijn met verhalen, protestborden, T-shirts, spandoeken, archiefmateriaal en videoportretten werd zichtbaar hoe maatschappelijke verandering tot stand kwam. Met makers en kunstenaars zoals Brian Elstak, Pris Roos, Eugenie Boon, Iris Kensmil en Arjan Braaksma. Ook belangrijke mijlpalen zoals de oprichting van Bij1, The Black Archives, Omroep Zwart, het Zwart Manifest en de Nationale Dag van Empathie kwamen aan bod. Tegelijkertijd was de tentoonstelling een krachtige oproep aan nieuwe generaties: pak het stokje over en blijf bouwen aan een rechtvaardiger Nederland. Aan het eind van de tentoonstelling konden mensen letterlijk het stokje overnemen in de vorm van een houten potlood en achterlaten op welke manier zij een bijdrage gingen leveren. Naast informeren en uitnodigen tot reflectie en dialoog, wilden we met de tentoonstelling dus ook inspireren én motiveren om te blijven strijden voor een racismevrij Nederland.

Speciaal voor de tentoonstelling werd er een unieke familiegids ontwikkeld voor gezinnen en kinderen van 8 tot 12 jaar. De gratis gids lag klaar bij de ingang van de tentoonstelling en werd uitgedeeld aan aanwezige kinderen en ouders. De tentoonstelling had verder een uitgebreide randprogrammering. Klik hier voor meer informatie.

De beweging Nederland Wordt Beter en Kick Out Zwarte Piet hebben zich altijd op nationaal niveau ingezet en zijn geen Amsterdamse aangelegenheid. Aansluitend aan onze eindtentoonstelling met het Amsterdam Museum in Amsterdam hebben we vanaf november 2025 met de gelijknamige tentoonstelling een pop-up-tour gedaan in diverse provincies: Brabant/Eindhoven, Zuid-Holland/Rotterdam, Zeeland/Middelburg, Friesland/Leeuwarden, Limburg/Heerlen. We wilden met de afscheids-expo-tour zoveel mogelijk mensen uit het land betrekken.

De expotour Nederland, word beter! – De impact van 15 jaar Zwart activisme was een mobiele miniversie van de eindtentoonstelling in Amsterdam en werd steeds aangevuld met lokale perspectieven. Dit gebeurde in samenwerking met lokale activisten en betrokkenen.  Per locatie stonden we niet alleen stil bij wat er landelijk is bereikt maar ook wat er lokaal is bereikt met de mensen die dit mogelijk hebben gemaakt. Als onderdeel van de pop-up tentoonstelling hebben we een eenmalige bijeenkomst gehouden per stad met lokale organisaties en instellingen over hoe het stokje doorgegeven kan worden.

De eindreceptie van NLWB en KOZP "Het Laatste Woord" vond plaats op zondag 30 november 2025 bij het Internationaal Theater Amsterdam. Het evenement betrof een theatraal en emotioneel afscheid van een stichting die 15 jaar lang een belangrijke stem had in de strijd voor gelijkheid en rechtvaardigheid. Het programma combineerde muziek, dans, tafelgesprekken, persoonlijke voordrachten en een officieel dankwoord. Het was een moment om met elkaar in gesprek te gaan over deze mijlpaal, de rol die we als individuen kunnen vervullen en bijdragen die mensen hebben geleverd. Voor dit evenement is NLWB een samenwerking aangegaan met Production Sisters (Jo-Ann Dawson en Angelica Dekkers).

Het programma kende de volgende sprekers en performers: Natasja Gibbs (host/presentatrice), Marian Markelo / Nana Efua (zegening), Gershwin Bonevacia (voordrachten), Roelof Jan Minneboo, Sylvana Simons en Devika Partiman (Panel 1: Het begin), Clarice Gargard, Raul Balai en Kunta Rincho (Panel 2: Terugblik op de strijd), Mitchell Esajas en Perle Miangue (kaartenspel), Naomie Pieters (kaartenspel), Untold

(dansperformance), LAKSHMI (muzikaal intermezzo), ZO! Gospel Choir (muziek), DJ Wes Lee (naborrel) en Gershwin Bonevacia (voordrachten), Jerry Afriyie (speech en dankwoord) en de handen van locoburgemeester Touria Meliani (toespraak tijdens uitreiking van de Andreaspenning). Tijdens het optreden van ZO! Gospel Choir werd ook een film getoond met beelden van de afgelopen 15 jaar Nederland Wordt Beter, de protesten, evenementen, het team en vrijwilligers om de betrokkenen te bedanken en eren.

De reacties van aanwezigen waren positief en ontroerd. Zowel geïnteresseerden als jarenlange vrijwilligers en betrokkenen waren aanwezig om dit historische moment mee te maken. De tegenslagen en dieptepunten, de kracht van de mensen die het mogelijk hebben gemaakt, de successen en hoe we als land deze weg kunnen voortzetten kwamen voorbij. De combinatie van panels, muziek, dans en persoonlijke voordrachten maakte van "Het Laatste Woord" een avond die lang bijblijft bij iedereen die erbij was. Klik op deze link voor meer informatie.

Op zondag 30 november 2025 hebben Jerry Afriyie en Raul Balai van beweging Nederland Wordt Beter de Andreaspenning ontvangen voor hun gezamenlijke inspanningen voor meer educatie over het slavernij en koloniaalverleden, het bevorderen van de Nationale Herdenking Slavernijverleden en om het Sinterklaasfeest in Amsterdam inclusiever te maken. Dit deden ze met bekende campagnes en projecten zoals Zwarte Piet is Racisme, Kick Out Zwarte Piet, 3 Mei Dag van Empathie, het Zwart Manifest en diverse educatiematerialen. Locoburgemeester Touria Meliani reikte de onderscheidingen uit als erkenning voor hun jarenlange inzet.

De Andreaspenning wordt toegekend aan personen die grote prestaties hebben verricht op sociaal, cultureel, maatschappelijk of economisch gebied voor Amsterdam met een landelijke uitstraling, en aan personen die zich minimaal tien jaar als vrijwilliger voor een maatschappelijk doel hebben ingezet.

Jerry Afriyie en Raul Balai speelden een sleutelrol in het agenderen van de doorwerking van de Nederlands slavernijverleden en de transitie van Zwarte Piet. De beweging ontstond eind 2010 met het doel binnen 15 jaar drie doelstellingen te behalen: de afschaffing van zwarte piet, structurele en duurzame educatie over het koloniale- en slavernijverleden en een nationale herdenking van het koloniale- en slavernijverleden.

In 2011 schreven ze een brief naar de burgemeester van Amsterdam, Eberhard van der Laan, voor een gesprek over de toekomst van de viering in Amsterdam. Tijdens deze gesprekken in 2012 werd de basis gelegd voor een gezamenlijke aanpak om het uiterlijk van Zwarte Piet in Amsterdam te veranderen. Er werd besloten om de figuur Zwarte Piet binnen vier jaar aan te passen, met als resultaat dat de roetveegpiet inmiddels de standaard is geworden in Amsterdam en bijna alle andere steden en dorpen in Nederland. Hun inspanningen waren gericht op het creëren van een feest dat voor iedereen toegankelijk en inclusief is, zonder kwetsende stereotyperingen.

De heren hebben zich, samen met andere vrijwilligers en partijen, niet alleen ingezet voor verandering van Zwarte Piet, maar ook voor meer educatie en dialoog over de rol van Nederland en gemeenten tijdens de slavernijgeschiedenis van Nederland. De impact van hun werk reikt verder dan Amsterdam en Zwarte Piet. Door hun inspanningen is educatie over het slavernijverleden en racisme verplicht, en is het Herdenkingscomité Slavernijverleden opgericht. Hun gezamenlijke inzet heeft bijgedragen aan een bredere maatschappelijke bewustwording over racisme en inclusiviteit en de voelbare doorwerking van het Nederlands slavernijverleden.

Na de emotionele en theatrale eindreceptie op 30 november bij het ITA wilde NLWB het officiële afscheid markeren met een feest. Een avond om samen te proosten op 15 jaar strijd, verbinding en community. Het idee was simpel maar krachtig: eindigen zoals je begon, met energie, muziek en de mensen die dit alles mogelijk hebben gemaakt. The After Party was meer dan een feest: het was de officiële opheffing van Stichting Nederland Wordt Beter en Kick Out Zwarte Piet, na 15 jaar onvermoeibaar activisme. De avond was een viering van 15 jaar activisme en bestond uit een rijke programmering met liveoptredens, gesprekken, en speeches. Het was een moment om met elkaar in gesprek te gaan over deze mijlpaal, de rol die we als individuen kunnen vervullen en bijdragen die mensen hebben geleverd. Voor dit evenement ging NLWB een samenwerking aan met Production Sisters (Jo-Ann Dawson en Angelica Dekkers).

De programmering was samengesteld uit artiesten die een persoonlijke of artistieke band hebben met de beweging of zich verbonden voelden. De volgende artiesten traden op: DJ Franck (opening), JBB Entertainment (percussie en dans, opening van het programma), Fernando (host van de avond), Zwart Licht (liveband), Merol, Ruskey, GOWTU Soundsystem, Dylisa en Architrackz (FunX blok), Chivv en Ike Melchizedek met Kingdom Sound. De nacht werd afgesloten door Afrolosjes Soundsystem. Een eerste versie van het Handboek voor Activisten is bij het eindfeest fysiek overgedragen aan vertegenwoordigers van verschillende jonge maatschappelijk betrokken organisaties en changemakers zoals Black Men Talk, Deel de Duif, Politieke Jongeren, LAKS, Jonge Reporters en Stichting Mixxx. We hopen hiermee ook andere generatiegenoten te inspireren om ook in actie te komen en de strijd voort te zetten.

De avond was precies wat het moest zijn: een feest met diepgang. Emoties, vreugde en gemeenschapsgevoel kwamen samen in een ruimte gevuld met mensen die de strijd van dichtbij hebben meegemaakt of gevolgd en andere geïnteresseerden. Het publiek danste verder uren aan een stuk en de sfeer was uitzonderlijk. The After Party was een geslaagde afsluiting van 15 jaar Nederland Wordt Beter. De programmering, met artiesten die persoonlijk verbonden zijn aan de beweging, gaf de avond een authentieke en krachtige lading.

Patta heeft het stokje van Nederland Wordt Beter overgenomen en heeft in 2026 een speciaal limited edition t-shirt ontworpen voor de beweging. Tijdens de afsluiting van de tentoonstelling van Nederland Wordt Beter waren de limited t-shirts eenmalig verkrijgbaar. De opbrengsten hiervan werden aan Nederland Wordt Beter gedoneerd. Vanwege het grote succes van de t-shirts heeft Patta de t-shirts uiteindelijk ook zelf te koop aangeboden in hun winkels. Waarmee de boodschap verder verspreid werd.

“Voor Patta is de samenwerking met NLWB een vanzelfsprekende keuze. Als merk en community staan wij volledig achter de waarden waar NLWB zich al jarenlang voor inzet. Ons diepe respect voor het collectieve offer dat NLWB gemaakt heeft de afgelopen 15 jaar is nauwelijks uit te drukken. We zijn enorm trots op het volledige team, de behaalde resultaten en de expliciete zorg voor een duurzaam vervolg want ‘the job ain’t done’. Tijd om het stokje door te passen. Each One Teach One. The Work Continues. Pass It Forward.”

Op 5 december 2025 hief beweging Nederland Wordt Beter zich op, na het succesvol behalen van haar doelstellingen. De beweging geeft hiermee het stokje door aan de samenleving om de strijd (op verschillende terreinen) voort te zetten. Cintia Taylor, eindredacteur omroep ZWART, vond dat de laatste maanden van deze impactvolle activistische beweging vastgelegd moesten worden. Zij benaderde filmmaker Naomi White, die dit idee verwerkte tot een filmplan en uiteindelijk tot een documentaire.

De documentaire van Omroep Zwart volgt de oprichters en enkele betrokkenen van de beweging in hun laatste maanden strijd waarin ze nog één keer alles op alles zetten om hun missie af te ronden. Ook persoonlijke motivaties, ervaringen en opofferingen zijn onderdeel van het verhaal. In de laatste paar maanden voor de opheffing loopt de spanning in de beweging op. Is het in de huidige tijd wel een goede beslissing om te stoppen? Deze korte documentaire geeft een inkijk in de motivatie, strijdlust en ervaringen van de beweging. De film gaat over het opheffen van de en bevraagt wie er ná 5 december 2025 verantwoordelijk is voor een beter Nederland.

De documentaire Onze strijd: het einde van Nederland Wordt Beter, wordt na de première vertoond op diverse filmfestivals, scholen en podia in Nederland.